— 102 — 



schillend klimaat. Gerst en haver b. v. die op het vasteland 

 van Europa 88 en 95 dagen noodig üad om te rijpen, was 

 in Engeland eerst in 129 en 135 dagen oogstrijp. Reeds 

 bij de eerste maal, dat deze zaad-wisseling plaats had, 

 bleek dit en bleef ook verder dit verschil bestaan. 



De chemische en physische toestand van den bodem heeft 

 eveneens grooten invloed, gelijk wij reeds vroeger zagen. 



Wat niet alleen door den eenvoudigen landbouwer, maar 

 ook wel somtijds door meer ontwikkelden wordt gemeend, 

 t. w. dat op een bodem met minder goede productie een 

 beter oogst kan verkregen worden, alleen maar door ge- 

 bruik te maken van ander zaad (dus door zaad-wisseling) 

 is in flagrante tegenspraak, niet alleen met alle theorie, 

 maar ook met de praktische resultaten. 



Ook Wollny meende het in zijn handboek nog eens te moe- 

 ten zeggen „dat er geen variëteiten zijn die op slecht verzorgde, 

 verwaarloosde akkers, toch nog goede producties geven. Men moet 

 in zulke gevallen tot verbetering der cultuur trachten te komen 

 m niet tot onrationeele zaad-wisseling zijn toevlucht nemen" 



Werd dus slechts overal voldoende zorg besteed aan en de 

 noodige triage toegepast bij het eigen gewonnen zaad, dan 

 zoude zaad-wisseling in bijna alle gevallen overbodig zijn. 

 Het is nagenoeg steeds een hulpmiddel waarmede men 

 andere fouten in den landbouw zoekt te bedekken. 



Na deze algemeene beschouwingen over het mogelijke 

 nut van zaad wisseling, en het groote gevaar, zoo bij de 

 toepassing hiervan niet met kennis van zaken wordt over- 

 wogen hoe ze behoort te geschieden, moge nog in het kort 

 -de aandacht gewijd worden, aan hetgeen wij op Java bij 

 de rijst-cultuur zien geschieden. 



Op Java worden zeer verschillende padi-variëteiten ver- 

 bouwd, deze onderscheiden zich ten eerste in hun groei- 

 periode. De tijd benoodigd voor het rijpen verschilt soms 

 van 3 tot 5 maanden. 



Waarom hier of daar de voorkeur wordt gegeven aan 

 gendjah- boven dalem- variëteiten, of omgekeerd hangt som- 



