— 105 — 



Het is wel is waar onvermijdelijk, dat in zulk een desa- 

 loemboeog de padi, van verschillende sawah's afkomstig, 

 gemengd wordt, zoodat het voorkomt, dat niet juist dezelfde 

 variëteit wordt verstrekt als werd ingeleverd; aangezien 

 echter de padi dan toch afkomstig is van nabijgelegen 

 sawah's zal deze zaad- wisseling geen nadeelige gevolgen 

 behoeven te hebben. Goed toezicht brj het inleveren der 

 padi en het met zorg bewaren is echter een eerste ver- 

 eischte en dan kan in elk geval de zaad-padi, uit zulke desa- 

 loemboengs verstrekt aan de bevolking, heel wat beter zijn, 

 dan wat onder dezen naam door woekeraars en Chineezen 

 met zware rente wordt geleverd. 



In het kort nogmaals resumeerende, hebben wij dus gezien : 



dat in streken, waar de padi-cultuur een geregeld beschot 

 oplevert, een zaad- wisseling niet gebruikelijk is; dat in 

 streken, waar misoogsten voorkomen, zaad- wisseling wordt 

 toegepast, soms noodzakelijk ook is, om aldaar in de behoefte 

 aan zaad-padi te voorzien. 



dat de meening als zoude door zaad- wisseling, zonder 

 meer, hetzij vermeerdering van product, hetzij verminde- 

 ring van ziekten en plagen worden verkregen, onjuist is. 



. dat bij eventueele zaad- wisseling meer kennis van zaken 

 en beter beoordeeling van verschillende factoren, die invloed 

 hebben, noodig is, dan tot dusverre over het algemeen 

 ondersteld mag worden. 



dat het dus wenschelijk is, zoolang niet voldoende con- 

 trole en toezicht bestaan, de zaad-wisseling zooveel mogelijk 

 te beperken, daar zij soms meer tot schade dan nut der 

 bevolking is. 



dat het mogelijk is, zelfs in noodlijdende streken, hetzij 

 door oprichting van desa-loemboengs, hetzij door andere 

 maatregeten, in de behoefte aan zaad-padi voor de cultuur 

 der sawah's te voorzien. 



J. van Breda de Haan. 



Buitenzorg, Maart 1902. 



Tevsm. XIII. 



S. 



