— 165 — 



üezen de Chineezen daarvoor bij voorkeur vrij steile hel- 

 lingen uit; de vlakkere stukken worden dan voor de meestal 

 gelijktijdig gedreven pepercultuur gereserveerd. In allen 

 gevalle moeten echter moerassige plaatsen vermeden worden, 

 aangezien de gambir daar in het geheel niet groeien wil. 



De gambir wordt bijna uitsluitend uit zaad gekweekt, 

 niet alleen omdat het kweeken uit stekken lastig is, maar 

 bovendien krijgt men krachtiger planten uit zaad. ' Het 

 kweeken uit zaad heeft echter ook wel bezwaren en ge- 

 lukt lang niet aan iedereen. Dit is vermoedelijk de oor- 

 zaak geweest, dat men wel beweerd heeft, dat gambirzaad 

 zeer spoedig zijne kiemracht verliest, ja zelfs dat dit reeds 

 na twee dagen het geval zoude zijn. Uit eigen ervaring 

 kan ik dit ten stelligste tegenspreken ; meermalen heb ik 

 gambirzaad gebruikt, dat reeds twee maanden oud was, 

 zonder dat dit op de kiemkracht eenigen invloed scheen 

 gehad te hebben. 



Yoor den aanleg der kweekbedden kiest men een ge- 

 schikt terrein uit, dat dus niet te vochtig en ook niet te 

 dicht bij hoog geboomte gelegen is. Dit wordt, na van 

 alle onkruid gezuiverd te zijn, diep bewerkt en goed 

 verkruimeld. Daarna wordt het door smalle paadjes in 

 bedden afgedeeld, die men bij voorkeur van Noord naar 

 Zuid legt en daarna met een niet al te dunne laag rijshout 

 bedekt. Dit wordt vervolgens aangestoken en op de asch 

 het gambir-zaad tamelijk dik uitgestrooid. Zeer veel komt 

 aan op het oogsten van het zaad ; men moet daarbij alleen 

 die vruchtjes uitkiezen, die aan den top reeds bruin ge- 

 worden zijn, doch aan de basis noch een groen gedeelte 

 vertocnen. Deze spreidt men op eene beschaduwde plaats 

 dun uit, waarop zij openspringen en het uiterst fijne 

 zaad te voorschijn komt. Nadat de ledige hulzen voor 

 een gedeelte verwijderd zijn, wordt het overblijvende voor 

 het uitzaaien besteed. Nadat dit geschied is, wordt over 

 elk der bedden een licht dak gemaakt, dat men meestal met 

 alang-alang-stroo dekt. Yeel last heeft men in den eersten 



