— 166 — 



tijd na het uitzaaien, van mieren, die zeer belust schijnen 

 te zijn op gambir-zaad en dit wegsleepen ; de asch en d& 

 overgebleven zaadhulzen, gaan dit gedeeltelijk tegen, maar 

 door dik te zaaien zorgt men ervoor, dat steeds genoeg 

 overblijft. 



Veertien dagen na het uitzaaien begint de gambir op te 

 komen, men ziet dan pleksgewijs, het veld groen worden. 

 Tevens echter, kiemen ook allerlei onkruidzaden en er 

 behoort eenige oefening toe om deze van de gambir te 

 onderscheiden, toch is het van belang om alle onkruid 

 zoo spoedig mogelijk te verwijderen. Daarbij moet men 

 niet trachten dit met wortel en al uit te trekken, daar 

 men in dat geval de uiterst kleine gambir-plantjes meda 

 zoude verwijderen, men moet het slechts even bóven den 

 grond afknijpen. 



Op de jonge zaadbeddingen doet zich dikwijls eene ziekte 

 voor, waarbij de plantjes, bij plekken dood gaan en dan 

 eene bruinroode kleur aannemen. De Chineezen zien hierin 

 bloedplekken en verbieden daarom aan vrouwen om in de 

 nabijheid der gambir-kweekbedden te komen, vooral tijdens 

 de menses. Nooit heb ik waargenomen, dat de schade door 

 deze bibitziekte veroorzaakt, groote afmetingen aannam. 



Daar dicht gezaaid werd en niet uitgedund wordt, staan 

 de gambir-plantjes zeer dicht opeen, doch de krachtigste 

 exemplaren winnen het in den strijd en groeien weldra 

 hoog boven de anderen uit. Ongeveer drie maanden na 

 het uitzaaien zijn deze 7 a 8 cM hoog en daarmede groot 

 genoeg om uitgeplant te worden. Men trekt ze daartoe 

 eenvoudig uit, maakt er dus zoogenaamde tjaboetan van. 

 Hunne plaats wordt zeer spoedig ingenomen door de 

 achterblijvers, die nu plaats gekregen hebben en zich snel 

 ontwikkelen. Zoodoende kan men langen tijd van een 

 zelfde kweekbed oogsten en is dit meestal zeer productief; 

 wat echter als gemiddelde opbrengst per vierkanten meter 

 kweekbed is aan te nemen, kan niet met zekerheid gezegd 

 worden; daarvoor is deze te wisselvallig. 



