— 167 — 



Intusschen heeft men het terrein, waarin geplant zal 

 worden, gereed gemaakt, geheel op de wijze, zooals dit 

 voor andere cultures geschiedt. Op onderlinge afstanden 

 van 1,80 a 2, — meter, worden plantkuiltjes gemaakt. Dit 

 geschiedt met een sodok of pengali, dat is eene smalle 

 spade, welke in den vorm van eenen halven cylinder 

 met een diameter van ongeveer 8 cM. gebogen is. De 

 •daarmede gemaakte kuiltjes, mogen niet minder dan 20 

 •cM. diep zijn. Bij sterk hellende terreinen, is het niet 

 •doenlijk op rijen te planten, men volgt daar de hoogtelijnen 

 en schat den afstand. 



De tjaboetan wordt nu in het kuiltje gebracht, zoo diep 

 «dat de bovenste blaadjes nauwelijks, of in het geheel niet er 

 boven uit komen, men drukt het plantje daarbij vast tegen 

 den wand aan en ziet toe dat de pen wortel geheel recht 

 hangt, want even als bij sommige andere cultuur-planten 

 is een rechte penwortel een vereischte voor den goeden 

 groei. Daarna wordt het kuiltje tot aan den wortelhals 

 met aarde gevuld en deze laatste goed aangedrukt. Tegen 

 •te felle zon, wordt het plantje beschut door een of ander 

 groot blad, aan de zonnezijde opgesteld. 



Is het weder gunstig, dan groeit het gambir-plantje zeer 

 snel en zoude men er een tiental maanden na het uitzaaien 

 reeds een weinig blad van kunnen oogsten; meestal gaan 

 er echter anderhalf a twee jaren voorbij alvorens men 

 • eene geregelde blad-productie verkrijgt. Dan kan echter, 

 onder normale omstandigheden, eens in de vier maanden, 

 het blad gesneden worden. 



Het zal wel niet noodig zijn op te merken, dat de gambir, 

 -even als alle cultuur-planten, voor een behoorlijk onderhoud 

 der tuinen, dankbaar is en dat dit zelfs een vereischte is, 

 om met voordeel te werken; daar waar men op sterke 

 hellingen geplant heeft, doet men beter, om afspoeling te 

 voorkomen, den grond niet geheel schoon te maken, maar 

 de als onschuldig bekende onkruidsoorten, zooals baba- 

 dotan en sintron, te laten staan. In de natuur groeit de 



