— 169 — 



zulk een bundel en zoo draagt hij ze over den schouder 

 naar de fabriek. In Europeesche fabrieken, wordt het daar 

 gewogen, niet alleen voor de controle maar ook omdat men 

 daar meestal de werklui betaalt naar het binnengebrachte 

 blad. Daar aangekomen, worden de bladeren van de takjes 

 gerist, hetgeen gemakkelijk gaat, wanneer men deze tus- 

 schen de half gesloten hand door laat gaan, te beginnen met 

 het boveneinde, doch moeielijk in tegengestelde richting, 

 vooral van wege de scherpe, naar beneden gekromde doornen. 



Proeven met bemesting van gambir-tuinen, zijn, voor zoo- 

 ver mij bekend is, tot nu toe niet genomen ; het eenige wat in 

 dat opzicht gedaan wordt, is, dat men daar, waar geene peper- 

 cultuur met die der gambir verbonden is, de uitgekookte bla- 

 deren weder in den tuin brengt. Omtrent den levensduur van 

 gambir-tuinen bestaan geene zekere gegevens; die der Chi- 

 neezen worden gewoonlijk niet ouder dan 8 a 10 jaren, bij zorg- 

 vuldig onderhoud kan de gambir ongetwijfeld ouder worden. 



Om de, nu volgende, fabriekmatige bereiding der gambir 

 wel te verstaan, is het noodig eenigszins uit te weiden over 

 hare chemische eigenschappen en samenstelling. Hiertoe 

 nemen wij de, door Dr. v. Rombuegh gepubliceerde 1) analyses 

 ter hand, die wij hier laten volgen: 



water 



18,5 



16,2 



asch 



2,6 



3,9 



catechine 



ca. 57,— 



42- 



looizuur 



1,6 



5,9 



andere org. 



stof ca. 20,— 



32,— 



In het algemeen bleek, dat de samenstelling van de 

 handels-gambir, zeer sterk varieerde en dat ook de door 

 anderen gepubliceerde cijfers van de bovenstaande vrij veel 

 afwijken. Voor een klein deel moet dit aan de methode 

 van analyseeren geweten worden, daar het catechine slechts 

 bij benadering en het looizuur door neerslaan met huid- 

 poeder bepaald werd. Zooals wij later zullen zien, is echter 

 de verschillende bereidingswijze en de soort der gambir de 



1] Teysmannia 1. c. 



