— 170 — 



hoofdoorzaak dezer verschillen. De handelsgambir kan men, 

 naar de samenstelling en den vorm in drie hoofdsoorten 

 verdeelen, die in verband staan met het gebruik, dat er- 

 van gemaakt wordt. Laat ons derhalve nagaan, welke de 

 doeleinden zijn, waartoe de gambir wordt aangewend. 

 Hier in Indië, waar het grootste gedeelte der gambir ver- 

 bruikt wordt, is het bijna uitsluitend als genotmiddel, 

 als bestanddeel der sirih-pruim ; slechts kleine hoeveelheden 

 dienen om daarmede touw en zeildoek een soort looiproces 

 te doen ongergaan en zoodoende duurzamer te maken. 

 Voor het gebruik bij de sirih, is het gewenscht, dat het 

 gehalte aan het sterk samentrekkende looizuur zoo gering 

 mogelijk zij; wel wordt hieraan door de toevoeging van 

 sirih-kalk, gedeeltelijk te gemoet gekomen, maar door het 

 catechine en de pinangnoot is in de sirih reeds voor eene 

 voldoende hoeveelheid samentrekkende stoffen gezorgd. 

 De gambir, die naar Europa gezonden wordt en vandaar 

 voor een niet onbelangrijk deel naar Amerika gaat, wordt 

 in de- eerste plaats in de leerlooierijen gebruikt, waar zij 

 eene zeer nuttige rol speelt, doordien het looiproces door 

 haar zeer snel ingeleid wordt; daardoor wordt voorkomen, 

 dat zich in de huiden een begin van bederf voordoet, 

 hetgeen bij het gebruik van eikenschors alleen, niet altijd 

 te voorkomen is. 



Verder wordt gambir gebruikt in de ververij, als mordant, 

 en in de bierbrouwerij. In deze laatste, dient het als 

 surrogaat van hop, die het gedeeltelijk vervangen kan. 

 De hop heeft namelijk eene dubbele rol te vervullen; in de 

 eerste plaats- als klaarmiddel en om de eiwitstoffen te 

 precipiteeren, die het bier in bederf zouden doen overgaan 

 en in de tweede plaats om het een aangenaam bitteren, 

 aromatischen smaak te geven. Als klaarmiddel kan de 

 hop nu zeer goed door gambir vervangen worden, daar 

 het daarin aanwezige looizuur de eiwitstoffen eveneens 

 neerslaat, terwijl een weinig catechine geen onaangenamen 

 smaak aan het bier geeft. 



