— 172 — 



groote hoeveelheden oplosbaar, terwijl de catechine bij 

 lage temperatuur slechts in geringe, bij hooge daarentegen 

 in sterke mate oplosbaar is in water. 



Door de bereidwilligheid van den Directeur van 's Lands 

 Plantentuin, dien ik daarvoor hier ter plaatse mijnen 

 oprechten dank betuig, werd mij toegestaan gebruik te 

 maken van de laboratoria dier inrichting, om de oplos- 

 baarheid van catechine, binnen de grenzen voor dit doel 

 noodig, te bepalen. Hieronder laat ik de resultaten van 

 dat onderzoek volgen : 



Temperatuur één deel catechine de oplossing bevat 



in graden Celsius, lost op in water : in percenten : 



25,5 96,3 1,04 



35,— 70,1 1,43 



41,— 41,6 2,40 



51,— 17,4 5,76 



62,5 10,3 9,72 



Hoewel dit staatje reeds duidelijk de snelle toeneming 

 der oplosbaarheid van catechine in water, met de tempe- 

 ratuur, aantoont, doet de grafische voorstelling, die hierbij 

 gegeven is, dit nog beter uitkomen. Bij het kookpunt is 

 deze reeds zoo groot, dat eene kleine hoeveelheid water 

 toereikend is om eene groote quantiteit catechine tot eene 

 strooperige massa te doen vervloeien; dit is de reden, dat 

 men bij het drogen van gambir zeer voorzichtig te werk 

 moet gaan en daarbij niet eerder hoogere temperaturen kan 

 aanwenden, dan wanneer zij reeds op het gevoel droog is. 



Gaan wij nu tot de bereiding der gambir over, zooals 

 deze in de praktijk ten uitvoer wordt gebracht. 



In eene Chineesche gambir-fabriek, ziet men vooreerst 

 den ketel. Deze bestaat uit een gietijzeren pan (kwali),. 

 van ongeveer 1,20 meter doorsnede; de rand daarvan is 

 door een circa 70 cM. hoogen houten ring, die naar boven 

 iets wijder uitloopt, omvat; hierdoor wordt de totale 

 inhoud ongeveer 9 hectoliter. Voor de constructie van den 

 vuurhaard wordt gewoonlijk gebruik gemaakt van een 



