— 175 — 



maal voldoende uitgetrokken; het losse gootje naar de 

 ton, wordt nu weggenomen en de bladeren met de houten 

 vork in het voorste gedeelte der goot gebracht. De laatste 

 bladeren, die met de vork niet te verwijderen zijn, worden 

 met een toestel, dat veel overeenkomst heeft met een 

 racket van het tennisspel, doch met een diameter, weinig 

 minder dan dien van den ketel, daaruit gevischt. 



Het gambir-extract, dat nu nog sterk geconcentreerd 

 moet worden, heeft de eigenschap om bij het koken zeer 

 sterk te schuimen. Om overkoken te voorkomen, dat niet- 

 tegenstaande het hooge boord van den ketel, toch plaats 

 kan hebben wordt op halverhoogte daarin, een houten ring, 

 bespannen met rotan- vlechtwerk met wijde mazen, op- 

 gehangen. Het schuim stijgt niet hooger dan dit raam, 

 daar de blaasjes, zoodra zij daarmede in aanraking komen, 

 breken. 



Verder ziet men in eene Chineesche fabriek, nog een 

 toestelletje, dat dient om kleine verontreinigingen, die 

 nog in het kooksel drijven, zooals bloesem, takjes, enz., 

 daaruit te verwijderen. Het bestaat uit een klapperschil, 

 waarin slechts eene kleine opening is gemaakt; deze 

 wordt aan een houten steel, zoodanig in het midden 

 der vloeistof opgehangen, dat de opening naar boven en 

 met de oppervlakte daarvan gelijk is. Door het hevige 

 koken ontstaat een stroom, die van de wanden, naar het 

 midden van den ketel gericht is en alle drijvende voor- 

 werpen daarheen voert. Zoodoende, komen deze allen in 

 den klapperdop terecht. Van tijd tot tijd worden ze ver- 

 wijderd en om niets te verliezen, in de ton met wasch- 

 water gestort. Daar 100 a 120 liters water verdampen 

 moeten, duurt het nog drie a vier uren, alvorens het ex- 

 tract de noodige concentratie verkregen heeft. De Chinee- 

 zen beoordeelen dit, even als de kookbazen uit de suiker- 

 fabrieken in den goeden ouden tijd, door een paar droppels 

 der afgekoelde vloeistof, tusschen de vingers te nemen ; is 

 deze kleverig genoeg, zoo is het kooksel gereed. Ik heb 



