— 180 — 



de breuk lichtgeel zijn en van 10 tot 14 gram wegen. 

 Vooral het gewicht, is voor den handel een voornaam punt, 

 omdat gambir in het groot bij het gewicht, doch in den 

 kleinhandel per stuk verkocht wordt. 



De opbrengst aan droge gambir is zeer standvastig en 

 bedraagt 16,6 pCt. van het gewicht der gezuiverde bladeren; 

 De ruwe bladeren, zooals deze binnen gebracht worden, le- 

 veren circa 60 pCt. zuivere op ; deze verhouding is echter 

 veel minder constant. Eene goed ontwikkelde struik kan 

 per snit ongeveer 1,5 kilo zuiver blad opleveren. 



Behalve de Uncaria Gambir zijn er nog andere planten, 

 welke catechine bevatten en ook voor hetzelfde doel hier 

 in Indië, gebruikt worden. Zoo worden op Borneo, zoowel 

 als op Sumatra, de bladeren van een boom, die Gambir oetan 

 genoemd wordt, eenigszins gekneusd en dan in de zon te 

 drogen gelegd. Zij bedekken zich dan met een dun laagje 

 van een geelachtig poeder, afkomstig van het opdrogende 

 sap. In dezen toestand worden zij, in plaats van gambir, 

 bij de sirih gebruikt. In sommige Chineesche fabrieken, 

 worden de bladeren van dezen boom, doch gemengd met 

 een zeker percentage echte gambirbladen, gebruikt om gam- 

 bir te maken. Men beweert dat deze gambir niet te on- 

 derscheiden is van de echte. 



Het is mij niet gelukt, bloeiende exemplaren van dezen 

 boom te zien te krijgen. De bladeren, die ik verzamelde, 

 doen echter vermoeden dat Ficus Ribes de moederplant is. 



De gambir-cultuur verdient, veel meer dan tot nu toe 

 het geval is, de aandacht van Europeesche ondernemers; 

 in die streken waar de plant goed groeien wil, is de gam- 

 bir-cultuur en bereiding zeer zeker, bij de tegenwoordige 

 prijzen, een loonend bedrijf. De combinatie met peper- 

 cultuur heeft, zooals ik reeds vroeger in dit tijdschrift heb 

 aangetoond 1), vele voordeelen. 



J. Bosscha. 



1) Teysmannia 1900 blz. 76 e. v. 



