— 218 — 



Bovendien heeft men ongegeer 41000 „saplings" verkregen, waar- 

 van men schat dat 50 pCt. zullen slagen. 



De Heer Fox, wd. directeur, schrijver van het Jaarver slag, is 't 

 er nu ook over eens — wat hier reeds in 1883 door Dr. Bürck 

 was uitgemaakt — dat Palaquium (Dichopsis) oblong if olium ge- 

 du ende jaren de grootste hoeveelheid getah taban geleverd heeft. 

 Volgens Ridley zijn P. Gutta en P. oblong if olium identiek (eene 

 meening vroeger reeds door Dr. Boerlage voorgestaan). De 

 Heer Fox zegt, dat d^ blaren van P. óblongif olium gemakkelijk te 

 onderscheiden zijn van die van P. borneense, P. Treubii enz, een 

 uitspraak waarmede Ref. 't, althans wat P. borneense betreft, weer 

 niet eens is. De critische studies van de H. H. Schlechter en 

 Sherman, die dit geslacht een paar maanden op Singapore, Java en 

 Bomeo bestudeerd hebben, zijn den Heeren van Singapore van veel 

 nut geweest en volgens die autoriteiten zijn, in overeenstemming 

 met de conclusies van den Heer Fox, Palaquium oblongifolium en 

 P. borneense het best geschikt voor de cultuur en groeit de eerste 

 beter dan de laatste. 1) 



Door den Heer Cürtis van Penang werden uit Djohor 1750 

 getah pertja-plantjes gehaald. 2) 



Onder de boomen van Penang waren en twee, die volkomen op 

 elkaar geleken, maar in den vorm der vruchten eenig verschil 

 vertoonden, waaruit, men in Kew aanleiding vond fluks een nieuwe 

 soort te maken nl. Palaquium Curtisii. 3). 



Van dezelfde boomen werd ook herbarium naar Buitenzorg ge- 



nu ook reeds talrijke zaden geoogst. Op Java dragen trouwens de al- 

 daar gecultiveerde boomen van de meest verschillende soorten reeds 

 sinds jaren vrucht en van de betere soorten konden in den afgeloopen 

 Westmoesson reeds meer dan 300.000 zaden uitgelegd worden. Pal. 

 Treubii, Pal. calophyllum enz. alsmede Payena Leerii, van welke laatste hon- 

 derd duizende zaden te krijgen zijn, worden thans voorloopig niet meer 

 voortgeplant. (Ref.; 



Ij Dat Dr. Burck reeds jaren geleden de cultuur van deze soorten 

 aanbeval en dat de ervaring in deze reeds uitsp aak deed (zie Med. 's 

 L. PI. Tuin 39), schijnt niet tot Singapore doorgedrongen, hoewel van 

 het Rapport van Dr. Burck een Fransche vertaling het licht zag. (Ref.) 



2) Na mijne reizen op Borneo was ik in staat eenige aanwijzingen te 

 geven aan sommige personen, waaronder ondernemende planters op 

 Java, die getah pertj a-planten van daar wilden halen, waarbij in korten 

 tijd resp. 300.000, 60.000 en 180.000 stuks ingezameld werden (Ref.) 



3) Een systematicus, verlangend nieuwe soorten te scheppen, zal 

 daartoe in de aanplantingen te Tjipetir en te Buitenzorg, zelfs onder 

 de gecultiveerde boomen, afstammend van een enkelen moederboom, 

 ruimschoots gelegenheid vinden. (Ref.) 



