- 229 — 



nogal onder geleden te hebben, zoodat de aanstaande oogst zeer 

 klein zal zijn en alweer dientengevolge eene stijging der prijzen 

 verwacht wordt. w. 



(The Gardeners'Chronicle, March 22, 1902). 



OVER BACTERIËN-KNOBBELS IN DE BLADEREN 

 VAN SOMMIGE RUBIACEAE. 



Pavetta indica Likn. is een vrij groote heester met soms zeer rijk 

 bloeiende tuilen van witte bloemen, die, zoowel in de bosschen als 

 ook aan de kanten van wegen en op onbebouwde landen, in geheel 

 Zuid-Oost-Azië voorkomt en overal verschillende variëteiten vormt. 



Op Java komen er een viertal van voor, die gedeeltelijk ook 

 als soorten beschreven zijn (P. sylvatica en P. nwntana) 



Bij alle vormen dezer soort, zoowel die op Java in 't wild groeien 

 als bij exemplaren, die hier en daar in tuinen worden gekweekt en 

 evenzeer bij talrijke exemplaren uit Engelsch-Indië, waar zij bij bijne 

 alle door ref. werden waargenomen, alsmede bij die van Ceylon, waar 

 zij door Trimex (Handbook of the Flora of Ceylon) worden vermeld, 

 vindt men in de meeste bladeren, maar in ongelijk aantal en zeer 

 ongelijke verspreiding, kleine aan beide zijden, maar vooral boven, 

 uitspringende knobbeltjes van tot l 1 /, mM. middellijn. 



Het voorkomen van deze knobbels is zoo konstant, dat zij soms, 

 o. a. door Trijiex, in de beschrijving zijn opgenomen en zij schijnen 

 bijna evenzeer als de vorm en grootte en consistentie der bladeren 

 en veel meer dan de beharing tot de vaste soortkenmerken te behooren. 



Zeer in 't oogvallend zijn deze knobbeltjes bij een in 'sLands Plan- 

 ten tien gekweekt exemplaar met gepanacheerde bladeren. Hier 

 hebben ze n. 1. in de zuiver witte deelen der bladeren een inten- 

 sief groene kleur. 



Door prof. Zimmermaxn zijn deze eigenaardige lichaampjes anato- 

 misch onderzocht (wat tot dusver nog niet gebeurd was) en hij 

 kwam tot de merkwaardige ontdekking, dat ze bestaan uit een 

 sponsachtig celweefsel, waarvan de tusschenruimten geheel zijn 

 opgevuld met bacteriën. Dit weefsel is begrensd en van het omlig- 

 gende bladweefsel tamelijk scherp afgescheiden door een paar 

 cellenlagen, die zonder intercellulaire ruimten aan elkaar sluiten. 

 Zoowel van het sponsachtige weefsel als van de begrenzende lagen, 



