— 282 — 



patjols, en verschillende soorten van messen. Van padi-snij- 

 messen zag ik er slechts een enkel, maar dat was buiten- 

 gewoon sierlijk bewerkt met ingebrande figuren. 



Eene afzonderlijke inzending vormden een 80-tal houten 

 modellen van messen van een Chineesche fabriek in Tëng- 

 garang. In de afdeeling smidswerk (onder nijverheid) waren 

 eveneens nog ettelijke landbouwgereedschappen, voor het 

 meerendeel overbekend. Minder is dat het geval, ten- 

 minste voor de vlaktebewoners, met de tjalok (eene com- 

 binatie van arit en beitel) en bepaald weinig bekend is de 

 kikis, een soort breede schoffel met gespleten steel, die dus 

 op 2 plaatsen aan het ijzer bevestigd wordt. Deze behoorde 

 bij eene fraaie inzending van den Regent van Panaroekan. 



Als overgang tot den eigenlijken tuinbouw kan eene 

 mooie verzameling katjang-soorten, alle uit de Residentie, 

 genoemd worden, ingezonden door Raden Toemenggoeng 

 Kerta Soebrata, Regent van Bondowoso. Van 22 soorten 

 en variëteiten waren vruchtdragende planten en monsters 

 der boonen aanwezig, terwijl nog eenige andere tuin- 

 veld-gewassen daaraan toegevoegd waren. 



Zeer interessant was ook eene inzending van 14 soorten 

 klappers en van uit klapper bereide producten. Deze in- 

 zending was van den broeder van den Regent, den gewezen 

 djaksa, Raden Bratakoesoema. Al die klappers waren af- 

 komstig uit het district Tenggarang, waar de klapa hidjo 

 besar en de kl. hidjo ketjil het meest geplant worden. 

 Beide soorten munten uit door hunne groote hoeveelheid 

 vruchtvleesch. Zich onderscheidend door grootte, was vooral 

 de klapa bagoeng, die in dat opzicht met een kalebas kan 

 wedijveren. Yan de bovengenoemde geëxposeerde klap- 

 perproducten wil ik even noemen: de bekende sapoe lidi, 

 bezems uit bastvezel, zweepen, lont, touw, roskammen, 

 vijzels en napjes van velerlei vorm en voor verschillend 

 gebruik. Klapa-olie en atjar kool klapa waren er ook. 

 Het laatste is een soort zuur, bereid uit het groeipunt 

 van den stam. Aan deze inzending waren tevens voor- 



