— 373 — 



Tjipinang, in de ommelanden van Batavia, een grooten, pro- 

 duceerenden vanieljetuin, die aangelegd was tusschen klap- 

 pers en andere vruchtboomen. 



Het is bekend hoe Teysmann met zijn vanieljetuin 

 aardig wat geld heeft verdiend en dit feit er toe bijge- 

 dragen heeft de vanieljecultuur hier ingang te doen vinden. 



Botanie. 



De vanielje behoort tot de familie der Orchideeën en 

 wel tot de onderfamilie der Arethuseeën. Linnaeus heeft 

 haar vroeger gerangschikt in het geslacht Epidendrum, 

 doch de botanist Swartz heeft er een afzonderlijk geslacht 

 van gemaakt, n.1. het geslacht Vanüla. 



Rolfe bestudeerde het geslacht Vanüla en beschreef 50 

 soorten, waarvan slechts enkele oeconomische waarde 

 hebben. 



De meest geschatte vanielje geeft de Vanüla planifolia 

 Andr., in het wild voorkomende in Mexico. Dit is de 

 soort welke ook hier gecultiveerd wordt. Vroeger was 

 zij meer bekend onder den naam van Vanüla aromatica Swz. 



Op Java wildgroeiende vanieljesoorten l)zijn: Vanüla 

 albidia Bl. en Vanüla aphylla Bl. 



De vanielje is een ranken vormende plant, die wel een 

 lengte van 100 meter kan bereiken. 



Wortels. 



Hiervan zijn twee soorten aanwezig, n. 1. ondergrondsche 

 en luchtwortels. 



De eerste hebben een sprei van ± 1 meter, gaan niet 

 diep en leven bij voorkeur op in verrotting overgegane plant- 

 aardige stoffen. Zij zien er wit uit, hebben de dikte eener 

 penneschacht, met korte, vertakte haarwortels op de opper- 

 vlakte, en eindigen in een botte punt. 



1) De Cultuurtuin bezit een vanieljeplant, welke indertijd door Dr. 

 tan Romburgh op Borneo in het wild is aangetroffen en hierheen over- 

 gebracht. Naar het heet zou zij een bruikbaar produkt leveren. 



