— 407 — 



K. de Vrieze zegt voor Europa: „De oorzaak kan gelegen 

 „zijn in het winnen van den oogst onder slechte omstan- 

 digheden of in onoordeelkundige behandeling van het zaad 

 „tijdens het werd gezolderd. 



„Er zijn streken, waar de bodem, trots den besten toe- 

 stand, niet toelaat goed kokende erwten en boonen te 

 „verkrijgen en het is dan onmogelijk dit product op eer- 

 lijke wijze van de hand te doen, tenzij tegen vermin- 

 aderden prijs. Bij het ter rnarkt te koop aanbieden is 

 „toch de eerste vraag, die gedaan wordt, of de erwten in 

 „de kook voldoen. Voor gaar kokende erwten wordt 

 „hooger prijs bedongen, terwijl in de kook hard blijvende 

 „slechts als veevoeder waarde hebben. Het spreekt van 

 „zelf, dat men zich moeite gaf de oorzaak van dit euvel 

 „op te sporen, teneinde te kunnen beoordeelen of er maatre- 

 gelen genomen konden worden om dezen ongunstigen 

 „toestand van den bodem op te heffen." 



Ofschoon al dit bovenstaande zeker volstrekt . niet op 

 Java toepasselijk is, is het toch hoogst waarschijnlijk dat 

 voor betere qualiteit ook hier betere prijzen bedongen kun- 

 nen worden, vooral als eerst maar eens voldoende de aan- 

 dacht op de mogelijkheid van dit gebrek gevestigd is. Al 

 zal het verschil in prijs tusschen goed en slecht kokende 

 erwten hier ook naar verhouding voorloopig niet zoo groot 

 worden als dat in Europa het geval is, omdat Indische 

 huismoeders en kokkie's tot nog toe veel meer op de goed- 

 koopte dan op de qualiteit letten, toch zal het verschil in 

 prijs misschien voldoende zijn om eenige zorg en kosten, 

 aan den aanplant besteed, loonend te maken, vooral omdat 

 de vermoedelijke remedie ook overigens aan den aanplant 

 ten goede zal komen. Schrijver vestigt toch de aandacht op 

 de betrekkelijk groote hoeveelheid minerale bestand deelen 

 die door erwten aan den grond onttrokken worden, vooral 

 magnesia, waarvan in erwtenstroo twee maal zoo veel 

 aanwezig is als in roggestroo. 



Niettemin wordt door velen de meening gekoesterd, 



