— 417 — 



teekenis van de „biologische processen" in de aarde voor den 

 groei van de hoogere planten direkt bewezen wordt, zijn 

 later hervat door andere onderzoekers en met hetzefde 

 resultaat. 



Maar waarin bestaat nu de gunstige invloed van de bakte- 

 riën op den kultuurgrond? Dat is nu nog slechts zeer onvol- 

 ledig bekend, maar de reeds gedane onderzoekingen toonen 

 aan een verandering in den toestand van de aarde zoowel 

 van physischen als van chemischen aard. Het eerste is 

 onlangs aangetoond door Dr. Sukingar in het proefstation 

 Kagok; hij heeft gevonden, dat de oorzaak, waarom de 

 aarde bij de uitzuring een poreuze, kruimelige struktuur 

 aanneemt, moet gezocht worden in de bakteriën, en in nog 

 hoogeren graad in de schimmels, die er in leven. Dit is 

 veel meer een biologisch dan een chemisch proces. Klei- 

 klompen, die bevochtigd werden met oliekoekenextrakt, 

 ondergingen in den loop van eenige dagen een belangrijke 

 structuurverandering. Tegelijk met een sterke ontwikkeling 

 van schimmels (en vermoedelijk ook van bakteriën) werd 

 de aarde meer en meer kruimelig, barsten vertoonden zich 

 hier en daar, inwendig werd de aarde ook meer poreus. 

 Werd daarentegen de groei van deze kleine organismen 

 verhinderd, b.v. door toevoeging van karbolzuur, dan was 

 en bleef de kleiklomp vast en dicht zonder eenige struk- 

 tuurveranderingen. Jammer, dat de publicatie van deze 

 proef zoo beknopt is, dat men niet beoordeel en kan, in 

 welke mate deze interessante waarneming van invloed 

 zal zijn op onze opvatting van dit onderwerp. 



De belangrijkste scheikundige veranderingen, die een 

 gunstigen invloed hebben op de bestanddeelen van de aarde, 

 en die men aan bakteriën te danken heeft, zijn het ont- 

 staan van teelaarde (Humificeering) en van salpeter (Nitrifi- 

 katie). Maar zeker dragen zij ook bij tot andere omzettingen 

 in den grond. Sestini heeft er de aandacht op gevestigd, dat 

 de omzetting van veldspaath in klei zekerlijk afhankelijk is 

 van de in de aarde levende bakteriën. Ongelukkig zijn de 



