- 424 — 



trale teelaarde of een slechte, zure grondsoort is. In de 

 teelaarde wordt een groot aantal verschillende, algemeene 

 bakteriesoorten gevonden (zoo als b.v. Bacterium mycoi- 

 des; Bacillus megaterium ; Bacillus subtilis enz.) die alle 

 met groote kracht de organische stikstof in ammoniak kun 

 nen omzetten. Een bijzondere groep van bakteriën — uri- 

 nebakteriën — bewerkt de omzetting van urine tot am- 

 moniakzouten; vandaar de doordringende ammoniaklucht 

 in paardestallen en mestvaalten. Echter kunnen de aard- 

 bakteriën niet alle stikstof in ammoniak omzetten; een 

 deel, voornamelijk van de doode plantendeelen, blijft bestaan 

 in organischen vorm als een bestanddeel van de humus- 

 stoffen; maar hier vertoont zich nu een beslist voordeel 

 van de teelaarde boven de zure aarde. In de laatste vindt 

 men zeer weinig bakteriën ; een ammoniakvorming heeft 

 toch plaats maar deze is voornamelijk een gevolg van de 

 schimmels, die juist in een zuur substraat goed groeien; 

 maar hier is de ammoniakontwikkeling bij lange niet zoo 

 intensief als die der bakteriën; en een veel grootere hoe- 

 veelheid stikstof wordt opgehoopt in de zure humusstoffen 

 dan in de neutrale. In het algemeen geldt als regel, dat 

 de rijkdom aan stikstof van humusstoffen des te grooter is, hoe 

 ongunstiger de voorioaarden zijn voor de vorming van teelaarde. 

 Dit is van groote beteekenis voor de praktijk, daar de 

 stikstof van de humusstoffen zoo goed als niet toegankelijk 

 is voor de hoogere planten. 



De ammoniak, die aldus ontstaan is in den grond, kan nu 

 op nieuw worden omgezet in salpeter, door de zoogenaamde 

 nitrificatie. Voorwaarde hiervoor is, behalve een voldoende 

 hoeveelheid warmte en vochtigheid, de aanwezigheid van 

 bepaalde bakteriënsoorten, en een ruime toetreding van zuurstof, 

 alsmede een zoover gevorderde omzetting van de or- 

 ganische stoffen, dat zoodanige stoffen, die anders een 

 voortreffelijk bakteriënvoedsel uitmaken, zooals suiker, zet- 

 meel, eiwitstoffen enz. alle verdwenen zijn; daarentegen 

 zijn de neutrale humusstoffen van zeer groot nut voor de- 



