— 427 — 



men ten naasten bij kan beschouwen als parasieten op de 

 wortels. Op het laatst sterven de bakteriën binnen in de 

 knolletjes, en de Leguminosen nemen nu revanche doordien 

 zij de gestorven bakteriën opslorpen en verteren. Waar- 

 schijnlijk is er slechts eene soort van bakteriën — Bacillus ra- 

 dicicola — of zeer weinige, die deze knollen kunnen doen ont- 

 staan ; maar wel te verstaan met verscheidene variëteiten 

 naar verschillene voedsterplanten, waarop zij knolletjes vor- 

 men. Deze Bac. rad. heeft nu dit eigenaardige, dat hij in staat 

 is vrije stikstof uit de lucht op te nemen en vast te leggen 

 in den vorm van organische verbindingen, waaruit hij zijn 

 eigen eiwitstoffen opbouwt. 



Dit is niet alleen bewezen door kunstmatige reinkulturen 

 van deze bakteriën, maar ook door kuituren van Legumi- 

 nosen met zulke knolvormende bakteriën. Dit is de reden 

 van de groote beteekenis, die de Leguminosen hebben als „stik- 

 stofverzamelaars", en het schitterendste resultaat dier 

 werking is de toepassing der Leguminosen in den mo- 

 dernen landbouw voor J} gr 'oenbemesting". In 't bijzonder op 

 magere, zandige gronden worden peulplanten gezaaid b.v. 

 Lupinen ; maar in plaats van deze te oogsten wordt de 

 heele aanplant ondergeploegd, en nu werken die planten 

 vermeerderend, zoowel op de hoeveelheid van stikstof als 

 van teelaarde in den grond. 



Het spreekt van zelf, dat de knolletjes niet ontstaan op 

 de wortels, als Bac. rad. niet voorkomt in de betreffende 

 aarde. Men kan hier te hulp komen door een weinig 

 „entaarde" toe te voeren, d. w. z. aarde van een ander land, 

 waarop dezelfde peulplanten reeds eenigen tijd gekweekt 

 zijn, en dat daarom ruim voorzien is met de goede variëteit 

 van Bac. rad. Later heeft men onder den naam „Nitra- 

 gine", getracht reinkulturen te maken van de verschillende 

 variëteiten van de bedoelde bakterie, en in den handel 

 te brengen. In hoeverre het wetenschappelijk toezicht 

 op de toebereiding van deze kuituren onvoldoende ge- 

 weest is, of om andere oorzaken deze stof hare uitwerking 



