— 428 — 



gemist heeft is moeilijk te zeggen ; maar in elk geval zijn de 

 resultaten van de proeven, die men in de praktijk met „nitra- 

 gine'' heeft genomen, uiterst verschillend. Terwijl sommigen 

 daaraan een voortreffelijke uitwerking toeschrijven, hebben 

 de meeste proefnemers gevonden, dat deze bijna of geheel 

 niet plaats had. Het schijnt, alsof een kunstmatige toe- 

 voeging van Bac. rad., hetzij als entaarde of als reincul- 

 tuur, slechts in weinige gevallen gerechtvaardigd is, na- 

 melijk in die gevallen,- waar de betreffende variëteit niet 

 in den grond aanwezig is, maar waar de voorwaarden voor 

 haar bestaan toch niet ontbreken. 



Terwijl onze kennis van de stikstofbinding, die aan de 

 symbiose der peulgewassen met Hac. rad. te danken is T 

 zoo tamelijk goed gevestigd is, is het er ver van af, dat 

 dit ook het geval is met de binding van vrije stikstof, die 

 in goede teelaarde zonder de hulp van peulgewassen, alleen 

 door mikroorganismen, plaats heeft. Dit staat vast, dat 

 in aarde, waarin een rijkelijk bakterieleven plaats vindt, een 

 vermeerdering van de stikstofmassa tot stand komt en dit is 

 bewezen, dat juist de neutrale humusstoffen een bijzonder 

 gunstigen invloed hebben op deze werkzaamheid. Maar 

 welke wezens dezen arbeid verrichten, daarover zijn de ge- 

 leerden het niet eens. Sommigen meenen, dat de stikstof- 

 vermeerdering een gevolg is van de samenwerking tusschen 

 bepaalde bakteriën en eenige mikroskopische wieren, die 

 algemeen in den grond voorkomen ; maar daar tegenover 

 staat, dat het aan Winogradsky, Beyerinck e. a, gelukt is 

 reinkulturen van bakteriën te bereiden, die ontwijfelbaar 

 in staat waren om geheel op eigen hand zich meester te 

 maken van de stikstof in de lucht. Dit zeer interessante 

 onderwerp heeft inmiddels verscheidene minder bevoegde 

 onderzoekers naar het strijdperk gelokt en onderen anderen 

 is hiervan het resultaat geweest de bereiding en het in 

 den handel brengen van „Alinit". Dit zou zijn een kuituur 

 van zulke stikstofverzamelende bakteriën, waarmede men 

 volgens de daarvoor gemaakte reclame in het vervolg alle 



