- 429 — 



stikstofbemesting overbodig zou maken. De resultaten 

 hebben intusschen niet geheel beantwoord aan de beloften 

 der reclame; ja, door eenige van de talrijke onderzoekin- 

 gen, die met alinitbakteriën zijn ondernomen, is zelfs 

 uitgemaakt, dat deze werken als denitrifikatiebakteriên. 



Hieronder verstaat men een groep van aard bakteriën, die 

 ook eerst in de laatste jaren zijn bekend geworden en bestu- 

 deerd. Zij hebben de eigenschap om, daar, waar gebrek aan 

 vrije zuurstof is, in staat te zijn, de aanwezige salpeterzure 

 zouten te ontleden, om daaraan de noodige zuurstof te 

 ontleenen. De zuurstof gebruiken zij zelf voor hunne adem- 

 haling, en de stikstof wordt vrij en gaat weg in gasvorm . 

 Zulk een salpeterontleding — denitrifikatie — vindt plaats, 

 wanneer er tegelijk een ruime kwantiteit van organische 

 stof en van salpeter aanwezig is, en wanneer er dan zuur- 

 stofgebrek intreedt. Wanneer men daarom een land tege- 

 lijkertijd bemest met stalmest en salpeter, zal de stikstof- 

 werking geringer zijn, dan wanneer men alleen salpeter 

 aanvoert; de denitrifikatiebakteriên, die in den stalmest 

 altijd aanwezig zijn, zullen zich namelijk terstond op de 

 salpeter werpen en deze vernietigen, daar er immers in den 

 mest tevens groote massa's organische stof aanwezig zijn 

 zoo als koolhydraten, voornamelijk pentosen enz. In de 

 gewone aarde is er daarentegen geen of in elk geval te weinig 

 organische stof aanwezig om deze tamelijk veeleischende 

 bakteriën te voeden, zoodat men door toevoeging van salpeter 

 alleen geen gevaar loopt voor een zoodanig stikstofverlies. 



Bij den vroeger beschreven grooten stikstofkringloop moet 

 nu dus een kleine gevoegd worden, in welken van den 

 grooten kringloop, waaraan de gebonden stikstof deelneemt, 

 gestadig een kleine gedeelte door denitrifikatie ontsnapt, 

 maar ook gestadig een even groote of wel nog grootere 

 aanwinst plaats heeft door de werkzaamheid der bakteriën, 

 die hetzij alleen, hetzij in samenleving met peulgewassen 

 de vrije stikstof kunnen binden. 



Hoe kan de mensch nu deze kennis van de biologie der 



