— 467 — 



met schuren met houten dinding. Deze schuren bleken duidelijk 

 meer schimmel en rot te vertoonen, dan de gewone schuren, zoodat 

 besloten werd, ze ijlings van schoorsteenen te voorzien. Toen dit 

 geschied was, bleken genoemde kwalen verder geheel uit te blijven. 



— Van deze schoorsteenen, ongeveer 3 voet hoog en 2i ( 2 voetlang 

 en breed, stonden er een 5 tal op een schuur. Van boven droegen 

 ze een 4-kant, uitspringend regrendak, van onderen konden ze geslo- 

 ten worden door een uit 2 planken bestaanden bodem, die, van bet 

 midden uit opslaande, open te trekken was. Reeds spoedig had 

 men de ervaring opgedaan, dat de bodem slechts zelden behoefde 

 te worden neergelaten. — De zijwanden waren als jaloeziën van 

 schuin latwerk voorzien; van licht, of inregenen, had de tabak 

 geen last. 



Doch deze schoorsteenen zijn lang niet het uiterste, wat men 

 bereiken kan; evenwel wil ik daarmede volstrekt niet zeggen, dat 

 men altijd verder gaan moet; integendeel, het is zelfs denkbaar, dat 

 men zijn tabak beter droogt, de schoorsteenen gesloten houdende. 

 Dit hangt af van den aard en de hoeveelheid der tabak in de schuur, 

 en vooral — van het weer. Maar het is öök denkbaar, dat men wel 

 verder gaan moet, dan ventileeren met schoorsteenen ; en voor die 

 gevallen was het, dat ik het vorige jaar reeds pleitte voor het doen 

 van proeven meteen dubbel dak, dus ventilatie langs den 

 geheelen nok; ik mocht echter in 1901 geen bepaalde toezeggiug 

 ontvangen. 



Te meer verheugde het mij daarom, bij mijne terugkeer in 1902, 

 te S ri . Bampah schuren aan te treffen, voorzien van een koekoek, 

 of dubbel-dak, over de 4 of 5 middelste kamers ; de vervorming der 

 droogschuur zat dus wel in de lucht! 



In ééne dier schuren werd nu de volgende proef gedaan: de 

 geheele schuur werd gesloten. Ook werden de tinkeps welke de 

 opening tusschen het hoofddak en het ruiterdak konden afsluiten, 

 met behulp van ijzerdraden dichtgetrokken. Toen werd door stoken 

 met nat hout de geheele schuur met dichten rook gevuld. 



Toen nu allereerst de tinkeps der zijwanden werden opengezet 1 

 terwijl die van den koekoek gesloten bleven, zag men duidelijk den 

 rook uit de allerbovenste ontwijken; hoe lager, hoe minder rook. 

 Na eenigen tijd waren de uiterste 2— 3 kamers zoo goed als rookvrij 5 

 verderop deed zich de invloed van de open tinkeps minder en 

 minder gevoelen. Van af de 6 e de kamer bleef de schuur vol rook 



Teysm. XIII. 30 



