— 512 — 



In 1901 ontving ik een monster tabaksasch ter onderzoek van 

 den administrateur der onderneming Namoe Oekoer [No. I]; in 1902 

 van den administrateur der onderneming Loeboe Dalam [No. II] 

 en van de Administratie der Deli Maatschappij te Medan [No. III]. 

 Het eerste monster is indertijd alleen op kali en phosphorzuur 

 onderzocht; van de beide laatste monsters is een volledige asch- 

 analyse gedaan. 



De Loeboe- Dalam asch (II) ziet er wit uit; de beide andere don- 

 ker. Vooral van de asch No. III kan men reeds op het oog zeggen, 

 dat ze zeer verontreinigd is. In de eerste plaats werd de asch 

 gezeefd door een zeef van 3 mM. Hierbij blijven achter: half ver- 

 koolde overblijfsels van stengels en bladen, steentjes, enz. Asch 

 No. III kon daarna niet direct onderzocht worden, omdat ze nog 

 te veel organische bestanddeelen bevatte en werd dus nogmaals 

 verascht. Het is mijn doel niet hier het volledige resultaat te 

 vermelden van dit onderzoek 1); en ik vermeld dus slechts enkele 

 cijfers 



Asch 



No. 



I. 



No. II. 



No. III. 



Half verkoolde overblijfsels, enz. 



16,35 



pCt. 



0. 



20,— pCt. 



Organische bestanddeelen. . . 



0. 





0. 



14,24* ■„ 









38,0 pCt. 



37,41 „ 



Kali 



16,75 



w 



10,9 „ 



6,80 B 





2,35 



V 



5,3 B 



1,07 d 









1,2 „ 



0,50 „ 



Chloor 







0,6 „ 



0,14 „ 



In de eerste plaats merk ik op, dat de schadelijke bestanddeelen 

 chloor en zwavelzuur slechts in geringe hoeveelheden voorkomen. 

 Verder bevat No. II vrij veel phosphorzuur. Het kaligehalte van 

 No. III is zeer laag. Dit wordt veroorzaakt door onvoldoende 

 verassching en door groote verontreiniging (veel zand, bijna 35 pCt) . 

 Het zal dus zaak zijn meer zorg aan de verassching te besteden, 

 dan bij asch III het geval is geweest. Op de wijze, waarop deze 

 asch gezameld is, krijgt men wel is waar groote heeveelheden, maar 

 het grootste gedeelte is waardeloos. 



Hier volgen eenige voorschriften voor de verzameling der ta- 

 baksasch. In de eerste plaats mogen de tabaksstammen niet te lang 



1) De uitkomsten van dit onderzoek zullen verschijnen in het Jaar- 

 verslag van 's Lands Plantentuin over 1902. 



