— 514 — 



mogen niet niet alkalische stoffen, als kalk, asch, enz., vermengd 

 worden. Immers door de alkalische werking der asch wordt ammo- 

 niak in vrijheid gesteld en vindt er een aanzienlijk stikstofverlies 

 plaats. Speciaal zegt Mayer (blz 146 van de tweede afdeeling van 

 Deel II, die Düngerlehre) : 



»In Deli wurde und wird viel aufgeschlossener Peruguano oder künst- 

 liche Gemische, welche diesem Dünger ahnlich sind, zur Düngung des 

 Tabaks gebraucht; ausserdem auch viele Holzasche, welche von den 

 Waldern, die behufs der Urbarmachung des Landes gerodet werden 

 müssen, herrührt. Das eine nach dem andern auf demselbem Bodem zu 

 gebrauchen ist vielleicht zweckmassig ; aber mir ist bekannt, das vielfach 

 «in Gemenge von beiden Ingredienzien gemacht wird. und dies muss 

 unfehlbar Veranlassung geben zu ansehnlichen Ammoniakverlusten, wah- 

 rend dieser Bestandteil, wennerstim Bodem selber Veranlassung gegeben 

 wird zu dessen Bildung, von demselben in durchaus genügender Weise 

 zurückgehalten wird". 



Tijdens mijn verblijf op Deli in 1901 en 1902 bemerkte ik, dat op 

 verschillende ondernemingen eene vermenging van guano en asch 

 plaats vond. Behalve op ééne onderneming had men nooit eene 

 ontwikkeling van ammoniak waargenomen en toen ik speciaal vroeg 

 hierop te letten, was het antwoord wederom ontkennend. 



Ik besloot toen in October, na mijn terugkeer te Buitenzorg, na te 

 gaan, in welke gevallen deze ammoniakontwikkeling slechts in zeer ge- 

 ringe hoeveelheden plaats vond; en in welke gevallen belangrijke hoe- 

 veelheden ontweken. Hierop kan alleen van invloed zijn het gehalte 

 aan superphosphaat en ik splitste dus de guano's, die mij ter beschik- 

 king stonden, in twee soorten: 



Guano 1,2 en 3 bevatten 5 pCt. phosphorzuur; guano 4, 5, 6, 7 en 8 

 bevatten 10 pCt. phosphorzuur. 



Het gehalte aan stikstof en kali was resp. 5 pCt. en 10 pCt. ongeveer. 



Telkens 48 gram guano werden vermengd met 6 gram asch (No. III) 

 en in een kolf gebracht, welke goed gesloten werd met een kurk, waarin 



phorzuur dan overgaat in een vorm, die hoewel bijna even gemakkelijk 

 voor de planten opneembaar, veel moeilijker in den bodem circuleert. 

 Dit bezwaar komt mij op Deli niet van overwegend bezwaar voor, 

 wanneer men de asch slechts in matige hoeveelheden bijmengt (1 asch 

 op 8 guano) en deze menging verricht den dag vóór het planten vooral 

 niet, wanneer men bedenkt, dat de meststoffen op Deli alle gegeven 

 worden bij de plant, als »Kopfdüngung". 



