— 518 — 



samenstelling 4 — 11—6 voorhanden, dan kan men natuurlijk ook 

 bij zijn gewone guano wat kalisalpeter bijmengen. Alleen in het 

 plantgat bij het uitplanten behoeft dit mengsel te worden toege- 

 diend. Men doet goed met een proef te nemen door de oneven velden 

 gewoon te bemesten en bij de even velden wat kalisalpeter te gebruiken. 



Bij de kleigronden zon ik iets anders te werk willen gaan. Bij 

 de proeven in 1902 is hier gebleken, dat eene bemesting met kali- 

 salpeter de planten inderdaad beter doet groeien in den beginne; 

 wanneer evenwel de weersgesteldheid zeer vochtig is — zooals in 

 1902 — dan wint de ammoniakstikstof het weer vaak. In 1903 

 worden deze proeven herhaald. Wil men toch reeds van het resultaat 

 gebruik maken, dan zou ik aanraden als volgt te werk te gaan. Men 

 bestelle een guano van 3,5 pCt. stikstof, 12 pCt. superphosphaat en 

 3 pCt. kali (bereid door samenvoeging van zwavelzure ammonia, 

 superphosphaat en zwavelzure kali) en vermenge deze met kalisal- 

 peter in verhouding van 6 dln-guano op 1 dl. kalisalpeter. Het 

 verkregen mengsel bevat dan : 3 pet. ammoniakstikstof, 2 pet. 

 nitraatstikstof, 10 pet, phosphorzuur en 10 pet. kali. — Van dit 

 mengsel wordt in het plantgat 6 gram toegediend ; bij klein aanhoo- 

 gen kan de gewone guano gebruikt worden, of bij droog weer dit 

 mengsel worden aangewend. Verder zou ik hier steeds de guano's toe- 

 dienen in opgelosten toestand. 1] Heeft men deze guano 3,5 — 12 — 3 

 in 1903 nog niet voorhanden, dan kan men ook zijn gewone guano 

 met wat kalisalpeter aanmengen, in verhouding van 8: 1. Het is 

 in allen geval zaak ook hier eenige proeven te nemen. 



Vooral de weersgesteldheid dient bij deze proeven in acht genomen 

 te worden. Bij droog weer moet de kalisalpeter nuttig werken, en 

 daarom raadde ik aan in dat geval op de kleigronden ook bij klein 

 aanhoogen van het mengsel te gebruiken; bij vochtig weer zal er 

 niet veel verschil zijn, kan zelfs de ammoniakstikstof het winnen. 



Over dit vraagstuk en over de bemesting van de roode gronden 

 hebben de proeven in 1902 wel een en ander geleerd. Binnenkort 

 hoop ik, dat u het voorloopig verslag van deze proefnemingen zal 

 bereiken. Ik meende echter goed te doen reeds nu enkele wenken 

 voor 1903 te geven. 



Buitenzorg, November 1902. 



1) Zie hierover het aan HH. Administrateurs in Deli toegezonden 

 »Plan voor 1903". 



