— 567 — 



bewortelen ; als zij beworteld zijn, hebben zij bij het af- 

 snijden en op zich zelf planten minder kansen van slagen, 

 en het is dikwijls moeielijk, zoo niet onmogelijk, er een 

 mooi gevormden boom van te kweeken. Neemt men daaren- 

 tegen, goed groeiende rechtop staande, jonge takken, — zij 

 moeten reeds houtig zijn, dan heeft men de volgende voor- 

 deelen : zij bewortelen eerder, hebben veel meer kans van 

 slagen bij het planten, groeien spoedig door en nemen 

 gemakkelijk een goeden vorm aan. Het is waar, dat het 

 bij oude tjangkokans wel eens gelukt een jaar eerder 

 vruchten te krijgen, zulks weegt echter niet op tegen de 

 bovengenoemde voord eelen van jongere takken. 



Er is echter nog iets anders waar ook op gelet moet 

 worden, er bestaat namelijk ook nog verschil in takken van 

 denzelfden boom, zoo is het mogelijk, dat er zijn waarvan 

 de vruchten grooter of beter zijn, dan die van andere takken, 

 het is natuurlijk gewenscht daarvan de tjangkokan te nemen. 



Bij vruchtboomen heeft men een tweeledig doel bij het 

 vermenigvuldigen door middel van tjangkokan; het voor- 

 naamste is om zeker te zijn planten te krijgen, die de- 

 zelfde vruchten geven als de moederplant. Die zekerheid 

 mist men bij uit zaden gekweekte planten. Het is daarom, 

 bij soorten, waarvan vele verscheidenheden bestaan, noodig 

 ze door een tak van de moederplant voort te planten, zulks 

 kan geschieden door stekken of tjangkokken en ook door en- 

 ten, ofschoon men in sommige gevallen door den invloed van 

 den onderstam op de ent nog wel eenige kleine verande- 

 ringen bespeuren kan. Daar 't stekken slechts kleine plantjes 

 levert, die ver achter staan bij tjangkokans en wij hier van 

 het enten onzer vruchtboomen, op enkele uitzonderingen na, 

 nog slecht op de hoogte zijn, is in de meeste gevallen tjang- 

 kokken te verkiezen. Het andere doel wordt bereikt doordat 

 vruchtboomen uit tjangkok gekweekt bij lange na niet zoo 

 krachtig groeien, zij hebben een geheel ander wortelstelsel 

 dan uit zaad gekweekte planten, blijven kleiner en dragen 

 veel spoediger vruchter. Men kan dus op eene kleinere ruimto 



Teysm. XIII. 39 



