— 579 — 



leggen dan het in zijn fabriek, volgens de daar gebruike- 

 lijke methode, gepraepareer de katoen. Het is hier de plaats 

 niet om op de interessante beschouwingen van den schrij- 

 ver in te gaan, genoeg zij het slechts te zeggen hoe door 

 de oxydatie van de gebruikte olie er een organisch mor- 

 dant gevormd wordt, dat zich innig aan de vezel vasthecht. 

 De gebruikte, in de asch voorkomende, alkaliën zijn voor 

 het ontstaan ervan ten eenen male onnoodig en dienen slechts 

 om met de olie eene emulsie te vormen en bij het wasschen 

 ermede de niet geoxydeerde olie te verwijderen. 



Indisch Katoen heeft nu in hooge mate de eigenschap 

 om aluinaarde vast te leggen, waardoor het de eigenschap 

 verkrijgt om zich met alizarine (bestanddeel van de mee- 

 krap en ook van mangkoedoe-wortel, thans echter kunstma- 

 tig in reusachtige hoeveelheden bereid) fraai rood te kleuren. 



Zelfs indien men een stukje Indisch Katoen in een oplos- 

 sing van slechts 4 milligram aluin in 1 L. water brengt dan 

 geeft ze met alizarine uog een bleek rose kleur. 



Men zou deze eigenschap kunnen gebruiken om zeer 

 geringe hoeveelheden aluinaarde op te sporen. 



Deze, wellicht voor velen reeds te sterk chemisch getinte, 

 inleiding was noodig om te komen tot het in hoofde van 

 dit opstel genoemde onderwerp. 



Bij de Indische Turksch roodververij is 't opvallend dat 

 in de recepten voor de samenstelling der verfbaden geen 

 aluinaardeverbindingen worden aangetroffen, terwijl deze 

 bij de in Europa gebruikte methodes wel noodig zijn. 



Met behulp van bovengenoemde methode is het den Heer 

 Driessen nu gelukt aan te toonen, dat de djirak deze in 

 groote hoeveelheden bevat. Door vergelijkende verfproeven 

 kon uitgemaakt worden, dat het gehalte aan aluinaarde 

 ongeveer 1 pCt. bedraagt. 



Er bestaan verschillende soorten van djirak, die de aluin- 

 aarde in verschillende verbindingen bevatten. Een dijrak- 

 bast door den Heer Driessen uit Semarang medegebracht, 

 die afkomstig schijnt van een vrij grooten boom, bevat 



