beduidende schaal gewijzigd kon worden, natuurlijk ook weer 

 een groot tijdsverloop noodig was. 



20. Maar nog eene andere oorzaak werkte mede om te 

 beletten, dat de rijstbouw onder de overheersching der Hindoes 

 eene hooge vlucht nam, namelijk de aard der heerschappij, 

 die zij op de inboorlingen uitoefenden. 



Die heerschappij was eene despotische onder de meest 

 verachtelijke gedaante. 



Despotisme, een woord waarin men volstrekt niet altijd iets 

 verschrikkelijks behoeft te zien, kan op verschillende wijzen 

 werken, naar gelang het karakter van den despoot is. 



Is deze een ferm en verstandig man zonder zelfzuchtige 

 neigingen, die niets anders dan de welvaart van het over- 

 heerschte volk beoogt en in de bevordering daarvan zijn 

 hoogste eerzucht stelt, dan strekt zijne heerschappij aan dat 

 volk ten zegen, zoodanig dat geen andere regeeringsvorm in 

 deugdelijkheid daartegen opgewassen is. 



Doch van zulk eene wijze van heerscliappij voeren was bij 

 de Hindoes geen sprake; hunne despoten waren zelfzuchtige, 

 wreedaardige genieters, wier daden voornamelijk beheerscht 

 werden door de onverzadelijke eischen van liunne zucht naar 

 weelde en genot, en die in hunne onderhoorigen niets anders 

 zagen dan slaven, die ten allen tijde met lijf en goed voor 

 hen beschikbaar moesten zijn. 



Onder den last van zulk eene drukkende overheersching 

 kan er voor de oorspronkelijke bewoners wel in het geheel 

 geen kwestie geweest zijn van het bezit van buffels, en kun- 

 nen de ploegdiensten van die dieren zich dus alleen bepaald 

 hebben tot het bewerken van gronden in de onmiddellijke 

 nabijheid van de Hindoesche neerzettingen, terwijl de massa 

 der bevolking zich bepaalde tot het planten van padie op 

 onbeploegde velden. 



Dat de toestanden destijds zoo en niet anders kunnen ge- 

 weest zijn, kon men zich bij benadering wel eenigszins voor- 



