— 55 - 



teriaal, bijzonderheden omtrent de kwaal kan aan het licht brengen. 



De oorzaak van het afsterven der jonge koffieplantjes moet on- 

 getwijfeld toegeschreven worden aan de aanwezigheid van (lalljes 

 in de wortels. Yan al de toegezonden plantjes waren deze organen 

 nagenoeg geheel afgestorven, terwijl de stengel nog levend was. 

 In de nabijheid nu van die nog levende deelen en zelfs nog een 

 eindweegs in deze, konden, vooral in den bast, een groot aantal 

 aaltjes waargenomen worden, en wel in de meest verschdlende toe- 

 standen van ontwikkeling verkcerende, van af het ei waarin het 

 jonge embryo te zien was, tot volwassen mannetjes en wijfjes. 



Hun aantal was in de aangetaste planten verre van gering, daar 

 somtijds in ééne enkele overlangsche doorsnede 10 — 20 exemplaren 

 van den meest verschillenden ouderdom aangetroffen werden. 



Toen nu het onderzoek zoover gevorderd was, was het in de 

 eerste plaats gewenscht uit te maken, of deze ziekte der koffle- 

 plantjes wellicht dezelfde oorzaak zou kunnen hebben als die, welke 

 vooral in de jaren 1880 — 85 in de provincie Rio de Janeiro zulke 

 enorme verwoestingen in de daar talrijke koffieplantages had aan- 

 gericht (waarbij echter juist de Java koffie het minst te lijden heeft 

 gehad). 



Was de identiteit dier ziekte met de hier onderzochte al da- 

 delijk op zich zelve onwaarschijnlijk, meer nog wegens het ont- 

 breken van ziekelijke aanzwellingen aan de wortels, ten duidelijkste 

 bleek het verschil bij vergelijking van de eigenschappon der 

 aaltjes, welke in beide gevallen gevonden werden. 



De Meloidogijne exyyua toch, die de verwoestingen in Rio de 

 Janeiro aanrichtte, komt veel overeen met Heferodera SchacJttii^ de 

 parasiet der suikerbieten in Europa, vooral wat de levenswijze der 

 wijfjes aangaat, daar deze, na de bevruchting zich niet meer van 

 hare plaats bewegen, tot een flesch-vormigen zak aanzwellen, welke 

 dan geheel gevuld is met eieren, terwijl tegelijkertijd het moe- 

 derdier te gronde gaat. 



Het aaltje der onderzochte koffieplantjes komt daarentegen in 

 zeer vele opzichten overeen met de Tijleiichiis deuastatrix, die 

 in Europa als de oorzaak van ziekten bij verschillende planten 

 (granen, hyacinthen, uien enz.) bekend is. Van beide leven en 

 bewegen de volwassen en bevruchte wijfjes zich geheel als de man- 

 netjes door het weefsel der plant, daar worden tevens de eieren 

 gelegd, één voor één, terwijl het moederdier steeds verder voort- 



