— 63 — 



Wanneer ik nochtans dit voorbeeld hier opneem in mijne 

 beschouwingen omtrent symbiose, dan is het om er met nadruk 

 op te kunnen wijzen, dat het wederzijdsch nut, dat uit het 

 samenleven voortvloeit, geenszins als criterium mag gelden voor 

 symbiose en om dit nog duidelijker te maken, veroorloof ik mij 

 nog een ander voorbeeld aantehalen, dat als symbiontisch 

 verschijnsel op gelijke lijn moet worden gesteld met dat van 

 Myrmecodia ; maar dat bovendien van belang is, omdat de ver- 

 houdingen, die hierin worden geschetst ons in de gelegenheid 

 stellen ons eenig idee te maken van het ontstaan en de ont- 

 wikkeling dier meer feitelijke symbioiitisclie verschijnselen, 

 waarop ik hier de aandacht wenschte te vestigen. 



Gelijk reeds hier boven is gezegd, worden de mieren in vele 

 gevallen op de plant gelokt door bladluizen. 



Zeer vaak treffen wij deze laatste aan op bloemstelen, vrucht- 

 stelen en jonge vruchten, en zelfs vindt men bij verscheidene 

 planten, dat deze organen bij voorkeur door de bladluizen 

 worden uitgekozen (zuurzak, boewah nonna, cacao). 



De constante tegenwoordigheid van bladluizen en dus ook 

 van mieren daar ter plaatse beschermt zeer dikwijls de groeiende 

 vrucht tegen de verwoestingen van andere dieren en de bloem 

 tegen ongenoodigde bezoekers onder de insecten. Zoo weten 

 dan ook de cacao-planters bij ondervinding, dat de vruchten 

 gespaard blijven tegen kalongs, wanneer zij door bladluizen en 

 dus ook door mieren zijn bezocht. 



Bij eiken aanval van boom-bewonende zoogdieren of vrucht- 

 etende vleermuizen komen de mieren in groeten getale den 

 vijand tegemoet en dwingen hem door hare brandende steken 

 tot den terugtocht. 



De plant trekt derhalve een aanzienlijk voordeel uit de 

 tegenwoordigheid der mieren evenzeer als de mier profijt trekt 

 van de plant, maar het spreekt van zelf, dat ook hier geen 

 sprake is van symbiose. Dit zou alleen dan het geval zijn, 

 wanneer kon worden aangetoond, dat de plant inderdaad de mier 

 lokte met het uitsluitend doel om uit hare tegenwoordigheid 

 voordeel te trekken; wanneer b. v. kon worden aangetoond. 



