- 81 - 



Zoo beweert professer Veth, die deze kwestie (Java I bl. 516) 

 niet zonder oppervlakkif^heid behandelt, dat de teelt op droge 

 velden Vermoedelijk binnen zeer enge grenzen beperkt zou 

 blijven, indien de pasgehuwde Javaan niet voor zijn gezin 

 dadelijke belioefte liad aan voedsel, hetwelk het tegalveld hem 

 nog hetzelfde jaar verschaffen kan, terwijl een sawali zwaren 

 en langdurigen arbeid eischt en eerst in het derde jaar goede 

 rijst oplevert. 



Andere redenen voor het bestaan van dezen vorm van 

 roofbouw op zoo groote schaal geeft hij niet aan. 



Er heerscht echter verwarring in zijne voorstelling. — Dat 

 eene sawah eerst in het derde jaar en soms pas veel later 

 goede rijst oplevert is meestal waar, doch Avaarom? 



Omdat sawahs in den regel aangelegd worden op gronden 

 door roofbouw uitgemergeld, waar zonder irrigatie niets meer 

 van te halen is en waarop eerst een jaar of drie lang een 

 neerslag van slib uit de waterleiding terecht gekomen en met 

 den ploeg doorheen gemengd moet zijn, eer er een matige 

 oogst van te wachten is. 



^Faar maakt men sawahs op gronden, die nog niet door roof- 

 bouw bedorven zijn, dan is er geen geldige reden, waarom ze niet 

 reeds het eerste jaar een voldoend gewas zullen opleveren. 



De jonggehuwden en niet zij alleen, maar ook de oudjes, 

 onthouden zich dus niet van den sawah-arbeid uit noodzaak, 

 maar uit pure gemakzucht. 



Ieder die van nabij met het leven van den inhinder iii de 

 binnenlanden bekend is, zal dan ook erkennen, dat mijn(^ 

 voorstelling van de zaak de juiste is, en dat waarschijnlijk de 

 sawahbouw op Java nog altijd uitzondering en de droge 

 rijstbouw overal regel zou zijn, als de reeds gediend hebbende 

 gronden niet opvolgend luinne verdere diensten hadden 

 geweigerd en verschillende oorzaken, zooals het bezit van 

 kleine kinderen en de groote afstanden, waarop de ongebruikte 

 terreinen gezocht moesten worden, een deel der gezinnen niet 

 afkeerig hadden gemaakt van telkens op nieuw te verhuizen 

 naar de wildernis. 



