— 127 



zal zijn, lang' voordat die termijn verschenen is, tenzij de 

 pachters de voorkeur geven aan overgang tot de theecultnur, 

 waarvan de bestaanbaarheid voorloopig nog door geheel andere 

 factoren beheerscht wordt. 



De teruggegeven gronden kunnen dan nog volstrekt niet 

 uitgeput worden genoemd in dien zin, dat er zonder men- 

 schelijke tusschenkomst geen heestergewas op zou willen groeien, 

 waaruit later een flink bosch kan ontstaan. 



Al kan dan niet ontkend worden, dat het oogenblikkelijk 

 gevolg van het uitgeven in erfpacht van boschgronden neerkomt 

 op ontwouding met al de daaraan verbonden dadelijke nadoelen, 

 zoo werkt dit stelsel toch lang niet zoo verderfelijk als de 

 roofbouw der inlanders, omdat die gronden na gemaakt gebruik, 

 van zelf tot den vroegeren natuurstaat zullen terugkeeren. 



Dit laatste is alweer niet van toepassing op de theelanden, 

 die bij staking der exploitatie bestemd zijn om in alang-alang- 

 velden over te gaan, indien niet tijdig de noodige voorzorgen 

 daartegen worden genomen. 



37. Daar de partikuliere landerijen op Java een wel klein, 

 doch door geheel andere regelingen sterk bij de rest afstekend 

 gedeelte van het eiland uitmaken, was ik aanvankelijk voor- 

 nemens om al wat met betrekking tot het hier behandelde 

 onderwerp van die landerijen te zeggen valt aan het slot mijner 

 verhandeling in een afzonderlijk stuk te vereenigen. Op dit 

 voornemen ben ik echter teruggekomen om de reden vermeld 

 in 33, die het thans wenschelijker doet voorkomen, alles 

 dooreen te behandelen en dus de toestanden op de landerijen 

 tegelijk met die in de gouvernementslanden ter sprake te 

 brengen, naarmate het onderwerp daartoe aanleiding geeft. 



Wat betreft de hoema-kultuur der inlanders, deze verkeert 

 op de partikuliere landerijen in geen beteren toestand dan 

 elders; steeds breiden de boschlooze streken zich daardoor uit, 

 zoodat er nu reeds beneden de 2000 voet weinig of geene 

 oorspronkelijke bosschen meer gevonden worden, de uitgeputte 



