- 129 — 



nog algemeen moeten doordringen, voordat allcrwegc naar dien 

 regel gehandeld wordt. 



38. De agrarische toestanden in de vorstenlanden moeten 

 hier onbesproken blijven, omdat schrijver daarvan niet genoeg 

 op de hoogte is; er is echter geene reden om te vermoeden, 

 dat het daar met de zorg voor de bewaring van den grond 

 beter gesteld zal zijn dan elders. 



39. Na de behandeling van de verschillende oorzaken der 

 ontwouding kunnen wij gevoegelijk tot de beschouwing van 

 hare gevolgen overgaan en ons daarbij de weelde veroorloven 

 om er wat vlug overheen te loopen. 



Over dit onderwerp is toch in de laatste jaren zoo veel 

 geschreven, dat de litteratuur dienaangaande voorshands niet 

 behoeft vermeerderd te worden. 



De invloed van de ontwouding op den regenval is nog on- 

 voldoende bekend, en daar ik als leek op het gebied van 

 meteorologie geen kans zie die kwestie tot meerdere klaarheid 

 te brengen, behoef ik er mij ook niet in te verdiepen, en stap 

 er dus van af op hetzelfde oogenblik, dat ik ze op het tapijt 

 breng. 



Minder lijdelijk kunnen we ons echter gedragen bij het 

 beoordeelen van de wijziging, die de afvoer naar zee van het 

 neervallende regenwater daardoor ondergaat. Over de gevolgen 

 der ontwouding in dat opzicht zijn allen het eens; ze liggen 

 zoo voor de hand, dat verschil van inzicht op dit gebied niet 

 mogelijk is; ze zijn waarneembaar voor ieder, die zijn werk- 

 kring heeft in de open lucht en nu en dan onder het genot 

 van een ferm nat pak in de gelegenheid is den invloed na- 

 tegaan , dien eene zware regenbui op een pas ontblooten 

 bodem uitoefent, — de snelheid op te merken, waarmede het 

 met modder bezwangerde water bruisend langs de hellingen 

 nederstort, — en het driftige verlangen naar ravijnen en beek- 

 kloven te vergelijken met de statige kalmte, waarmede datzelfde 



