— 132 - 



noodig, den grond zooveel mogelijk bedekt te houden met hoe 

 dichter gewas hoe beter, en daarmee zijn we van zelt beland 

 op de kwestie van het reholseeren^ dat met een goed Hollandsch 

 woord even goed JierhosscJien of Jter wonden genoemd zou kun- 

 nen worden. 



Dit herwouden is eene zeer nuttige zaak, mits die niet 

 geforceerd worde, daar ze anders aanleiding geeft tot onbe- 

 schrijfelijke geldverspilling. 



Evenmin als een pas ontwond terrein aan zich zelf overge- 

 laten hier in de vochtige tropen in een schraal grasveld kan 

 veranderen, maar in betrekkelijk korten tijd tot den staat van 

 bosch terugkeert, evenmin kan een door roofbouw verarmde 

 en door afspoeling van zijne bouwkruin beroofden grond van 

 zelf of door eenvoudige middelen, zooals enkel beplanting 

 zonder meer, weer met werkelijk bosch bedekt raken, althans 

 zeker niet in een betrekkelijk kort tijdsverloop. 



Een sedert tientallen van jaren ontbloote bodem, die door 

 afspoeling van zijne organische bovenlaag ontlast en buitendien 

 tengevolge van aanhoudende doorfiltreering van regenwater 

 ontdaan is van het meerendeel zijner oplosbare anorganische 

 bestanddeelen, in het bijzonder van de kaliverbindingen, die 

 daarin bescliikbaar waren, kan onmogelijk dienen tot het 

 spoedig voortbrengen van eene beduidende houtmassa, bij welker 

 opbouw die afwezige kalizouten zulk eene belangrijke rol 

 zouden moeten spelen. 



Zal zulk een bodem van nature weer met hoog houtgewas 

 bedekt worden, dan moeten daartoe in omgekeerde orde al 

 de phasen worden doorloopen, die voor de reductie van bosch 

 tot grasveld noodig waren, doch daarvoor is zeer veel tijd 

 noodig; een menschenleven is dan ternauwernood lang genoeg, 

 om den overgang van gras tot heestergewas of spaarzaam 

 laag geboomte te kunnen waarnemen. 



Door de kunst kan men dit procédé natuurlijk bespoedigen, 

 maar niet mét kunst- en vliegwerk en met onbeduidende uit- 

 gaven, want het beplanten van zulke gronden met boomen, 

 die in een hoogopgaand, dicht bosch op hunne plaats zijn, kan 



