— 152 — 



afgesloten mimtè, waarin men zich ongestoorder kan bewegen 

 en zich aan do zorg voor zijn lievelingsplantcn kan overgeven. 

 Deze afsluiting mag niet door een haag geschieden, dat zoude 

 den aanleg te stijf maken, wel echter door heestergroepen ; 

 gedeeltelijk zullen hiervoor wel soorten gekozen moeten worden, 

 die in de schaduw willen groeien, ook kan het met klimplanten 

 geschieden, indien het voor steun dienende materiaal maar 

 goed en niet te stijf aangebracht wordt. 



Aan de niet open zijde moet de aanleg goed bij het overige 

 gedeelte van den tuin aansluiten, en het eigenlijke schaduw- 

 rijke terrein moet even als in de vroeger vermelde gebouwen 

 aangelegd worden ; men heeft hier echter over grooter ruimte 

 te beschikken en kan daarom op grooter schaal werken, wat 

 een niet te verwerpen voordeel aanbiedt. Maakt men nu 

 rotsjes en heuveltjes van aarde en koraal, niet te veel en niet 

 te klein, terwijl in plaats van gras, dat onder het lonmier 

 van zware boomen niet goed groeit, kleine kruipende varens 

 en Selaginella's^ imkoe raneh, Fithonea's of andere laaggroeiende 

 plantjes, zoo is het niet moeielijk zich op die wijze een plekje 

 in den tuin te maken, dat zooal niet fraaier toch minstens 

 even fraai kan zijn als de straks genoemde gebouwen. 



Dat de paden bijzonder zorgvuldig verhard moeten worden, 

 zal wel niemand betwisten, daar het anders, onder het zware 

 lommer, waar als het niet regent, lederen dag alles tot zelfs 

 den bodem goed bevochtigd wordt, modderig zoude worden. 



Ik zag een paar goed gelukte plekjes in dit genre; in een 

 er van was zelfs een vijver met fontein, die beide door koraal- 

 steen versierd waren. Gerust kan ik plantenliefhebbers aan- 

 raden er eene proef mede te nemen. Er is natuurlijk ook 

 wel wat tegen deze inrichtingen te zeggen. In de eerste plaats, 

 hetgeen ik straks reeds aanhaalde van het vallen van takjes 

 op groote teere bladeren; dat er alle planten niet onder willen 

 groeien hebben zij met de serres gemeen. Er is echter een 

 nadeel, dat zij in meerdere mate bezitten; het droppelen van 

 regenwater van de boombladeren strekt niet ten voordeele 

 van. den groei der er onderstaande gewassen, het spoelt den 



