— 161 — 



zich uit het prothalliuin, leeft nog een zeer korten tijd van 

 hetzelve, waarna dit vergaat, en het plantje zich zelfstandig 

 ontwikkelt. 



Wij hebben hier dus met twee generaties te doen, hiervan 

 zijn de prothalliën de sexueele en de bladdragende planten 

 de niet sexueele. 



Hoe de sporen het beste gezaaid kunnen worden is reeds 

 meer dan eens in dit tijdschrift besproken: wij behoeven er 

 daarom hier niet zoo uitvoerig over uit te wijden. Het is niet 

 moeielijk te begrijpen, dat er niet anders dan behoorlijk rijpe 

 sporen gezaaid moeten worden, de rijpte is duidelijk waar te 

 nemen aan de bruine kleur der sori; zijn deze in den geweuschten 

 toestand, dan laten zij zich ook gemakkelijk van het blad los. 



Daar de sporen, zooals uit het boven medegedeelde wel af te 

 leiden is, uiterst klein zijn. ligt het voor de hand, dat bij de 

 uitzaaiing de meeste voorzichtigheid in acht genomen moet 

 worden; in Xederland zag ik in plaats van op aarde de sporen 

 wel op fijngestampte coke's uitgezaaid, wij gebruiken er hier 

 met succes goed uitgekookten kleigrond voor; deze heeft het 

 voordeel eene gladde gelijkmatige oppervlakte te leveren, waarop 

 de sporen gemakkebjk blijven liggen, terwijl de klei tevens 

 gemakkelijk en voldoende water opzuigt en vasthoudt. 



Wij gebruiken kleine ondiepe potjes, die niet geheel mot 

 klei gevuld worden: de oppervlakte wordt gelijkvormig glad 

 gemaakt, en nadat de sporen er voorzichtig op gezaaid zijn. 

 worden de potjes met den voet in het water gezet en met 

 glaasjes bedekt. Het in water plaatsen heeft het voordeel, dat 

 niet begoten behoeft te worden, want als zulks niet met de 

 uiterste voorzichtigheid geschiedt, zouden licht de sporen weg 

 kunnen spoelen, terwijl de glasbedekking verhinderen moet, 

 dat er sporen van andere varens in den zaaipot komen en 

 zoodoende verwarring stichten. 



Na eenigen tijd ziet men de straks beschreven prothalliën 

 voor den dag komen, en wat later komen uit deze de jonge 



