— 191 ^ 



lange, diirine, buisvormige bloemkroon wordt afgezonderd. De 

 bloem yan hare zijde wist door steeds meer geperfectionneerde 

 lokmiddelen zicli van een geregeld en veelvuldig bezoek te 

 verzekeren, maar onderging ook tevens in vorm en positie 

 der geslachtsorganen zoodanige wijziging, dat de vlinder bij 

 het opzuigen van den nectar ook onvermijdelijk in aanraking 

 moest komen met het stuifmeel. Dit stuifmeel uit de helm- 

 knoppen geborsteld, wordt dan verzameld op eene speciale plek 

 van 't lichaam, dezelfde plek die in aanraking moet komen 

 met den stempel van eene bloem van dezelfde soort. 



Andere bloemen, die min of meer geregeld door bijen worden 

 bezocht, hebben zich gewijzigd in dien zin, dat zij meer en 

 meer geschikt worden om door deze regelmatig te worden 

 bestoven en andere, die een contract sloten met vliegen of 

 vogels of vleermuizen, hebben aanpassingen verkregen over- 

 eenkomstig vorm en leefwijze harer bezoekers. Die relatie 

 derhalve tusschen planten en dieren, die reeds dagteekent van 

 af lang vervlogen tijdperken in de ontwikkelingsgeschiedenis 

 der wereld-vegetatie is een zeer machtige factor geweest tot 

 voortdurende vormverandering, en wanneer wij thans eene of 

 andere in ons oog hoog ontwikkelde bloem, als b.v. een groote 

 Convolvulus beschouwen, dan kunnen wij er zeker van zijn, 

 dat die bloem haren vorm en eigenschappen heeft verkregen 

 ten gevolge van een eeuwenoud contract met eene bepaalde 

 klasse van insecten. 



Ik noem hier de Convolvulus^ niet zoozeer omdat deze nu 

 juist de hoogstgeperfectionneerde bloem is, die ik als voor- 

 beeld zou kunnen aanhalen, dan wel om eene bloem te noe- 

 men, die zoo algemeen gecultiveerd wordt, dat zij aan alle 

 lezers bekend is , zoodat ieder gemakkelijk eiken dag kan 

 observeeren , dat eene bij , urmneer zij eene bloem binnengaat, 

 onvermijdelijk haar lichaam bestuift met het poeder uit de 

 5 lange helmknoppen en dan ook met diezelfde zijde van 

 't lichaam in aanraking komt met den stempel. 



Maar wanneer wij ons do moeite geven eenigen tijd bij de 

 plant te blijven staan om de houtboorster aftewachten, die zich 



