— 198 — 



tegen dit kwaad gericht te zijn, lang niet gemakkelijk om 

 het bewijs te leveren, dat eene of andere door ons aange- 

 troffen inrichting, die ons doelmatig voorkomt, inderdaad eene 

 adaptatie is, die de plant langzamerhand en in den loop der 

 tijden voor dit speciale doel heeft verkregen en men niet veel 

 eer hier aan eene toevallige coïncidentie denken moet. 



Ik wil dan ook de twijfelachtige aanpassingen met stilzwij- 

 gen voorbij gaan en alleen die vermelden, die onmogelijk als 

 toevallige coïncidenties kunnen worden opgevat. In de eerste 

 plaats toch leert het onderzoek, dat vele planten wier bloemen 

 meer of minder door bijen worden geperforeerd, thans neiging 

 vertooncn om zich geheel en al onafhankelijk te maken van 

 insectenbezoek door zichzelven te bestuiven. Door eene ge- 

 ringe doch hoogst interessante wijziging in den ouderlingen 

 stand van de meeldraden en stempels, zoodat bij het afvallen 

 van de bloemkroon de stempel gelegenheid heeft om langs de 

 helmknoppen te strijken en zich van stuifmeel te voorzien, 

 trachten vele bloemen te ontkomen aan de hoogstnadeelige 

 gevolgen van den nectarroof der bijen. 



Andere bloemen, die ongetwijfeld vroeger door tusschen- 

 komst van insecten werden bestoven, bevruchten zich thans 

 reeds in den knop, nog voordat de bloem zich geopend heeft, 

 zoodat het er al weinig toe doet of de bloem op regelmatige 

 of onregelmatige wijze door bijen wordt bezocht etc. 



Eene nadere uiteenzetting van dit onderwerp is hier niet 

 op hare plaats. Liever wil ik een ander middel bespreken, 

 dat de plant te baat neemt om paal en perk te stellen aan den 

 clandestienen nectarroof der bijen. Dit middel bestaat hierin, 

 dat de bij gedwongen wordt om de bloem binnen te gaan 

 door een heirleger van schildwachten opgesteld in de onmiddel- 

 lijke nabijheid van de plek, die pleegt te worden aangeboord. 

 Die schildwachten zijn ook hier weder mieren, evenals bij 

 Memecylon en Cecropia^ in de beide vorige artikelen be- 

 sproken; en die mieren worden in de nabijheid van de plek 

 die gevaar loopt, aangelokt door speciale lokmiddelen in den 

 vorm van honig of voedsel-lichaampjes. 



