205 



dat er wel enkele middelen kunnen gevonden worden, waardoor 

 de cultuur op dergelijke gronden toch mogelijk wordt. 



Daar waar het strand langs Java's Noordkust niet in cul- 

 tuur is gebraclit, vinden wij dit bezet met eene smalle strook 

 van planten, die tot zeer verschillende natuurlijke planten- 

 families behooren, maar toch tal van gemeenschappelijke ken- 

 merken vertoonen, die alle moeten beschouwd worden als adapta- 

 ties aan de eigenaardige standplaats van deze gewassen. Kiezen 

 wij de meest voorkomende van deze planten als voorbeeld, nam: 

 Ehizophora mncronata (Maleisch bakkor, Javaansch bako ka- 

 tjang; bako is een algemeene naam voor verschillende Rlii- 

 zophoren). Het is een lage boom met een korten stam, 

 die een eigenaardig uiterlijk heeft door de talrijke luchtwor- 

 tels, die boogvormig gewelfd uit den stam te voorschijn komen 

 en in den grond dringen. Deze steltwortels zijn zeker zeer 

 doelmatig voor de bevestiging van de plant in den weeken 

 slikbodem, waar zij een ankersysteem vormen, zoodat de plant 

 niet door de branding kan worden weggeslagen. Beschouwt 

 men deze steltwortels nauwkeurig, dan ziet men, dat het 

 gedeelte, dat zich in de lucht bevindt, vrij veel verschilt van het 

 overige, dat in den grond gedrongen is, het eerstgenoemde stuk 

 is dunner en bezet met talrijke lenticellen, dat zijn plaatsen waar 

 de lucht toegang heeft tot het inwendige van de wortels; in het 

 onderaardsche gedeelte, dat veel dikker is en veel sterker vertakt, 

 zijn de lenticellen niet te vinden. Deze grootere dikte wordt 

 veroorzaakt door de enorme ontwikkeling van het schorsweefsel, 

 dat voorzien is van een groot aantal luchtkanalen en holten; 

 deze staan in verbinding met nauwere kanalen in het boven- 

 aardsche gedeelte, die weer door middel van de lenticellen 

 met de buitenlucht communiceeren ; dit geheel is niets anders 

 dan een ademhalingstoestel, waardoor ook de wortels, die in 

 den vetten, modderachtigen grond groeien, in staat zijn hun 

 zuurstof te krijgen en zoodoende in leven te blijven. De 

 bladeren zijn leerachtig, en wanneer men ze mikroskopisch 

 onderzoekt, blijken zij een bouw te bezitten, die ze zooveel 

 mogelijk behoedt tegen uitdrogen, zoodat zij in dit opzicht 



IIL 14 



