— 230 — 



„gene, onzen schoonheidszin of kunstsmaak voldoen. De ver- 

 „scheidenheidsvolle eenheid moet daarom ordelijk afgedeeld 

 „zijn, maar daarbij evenmin een bepaald getal en maat van 

 „deelen, als eene algemeene grens overschrijden. Smelten de 

 „deelen van een geheel welgevallig samen, zoo roemen wij 

 „die samenstelling als harmonisch. Harmonie, levendige over- 

 „eenstemming, in den ruimsten zin van 't woord genomen, 

 „is dus een hoofd vereischte van ieder kunstgewrocht, dat ons 

 „door zijne eenheid in verscheidenheid weldadig zal aandoen." 



Deze eischen, die op ieder kunstwerk van toepassing zijn, 

 zijn zulks ook voor tuinen en parken. 



Terreinen met zacht glooiende hellingen, die langzaam zonder 

 scherpe overgangen in elkaar vloeien, wegen die het terrein 

 volgen en er zich zonder scherpe krommingen door heenslin- 

 geren, stroomend water waarvan de oevers zich met zachte hellin- 

 gen in den waterspiegel verliezen ; daarbij boomgroepen die hier 

 en daar het water geheel bedekken om het verder zooveel te 

 beter te doen uitkomen, fraaie vakken met bloeiende heesters 

 ziedaar een geheel , dat een aangenamen indruk kan maken. 



Boomen en heesters worden alleen of in groepen geplant, 

 men plant een boom alleen, indien hij in een of ander oog- 

 punt bijzonder fraai is, hetzij in vorm, groeiwijze, blad, bloem 

 of vrucht. Op groote, open gazons, plant men een boom of 

 heester om afwisseling in de lichteflPecten te weeg te brengen, 

 als groote boomgroepen aan uitgebreide vlakten grenzen, kan 

 het ook zijn nut hebben, daarvoor hier en daar een boom alleen 

 te planten, niet te ver van de groep, die er eigenlijk bij hoort, 

 inaar dient om het sterke contrast van de boomen tot de vlakte 

 wat te verzwakken. Ook als verbinding tusschen twee groote 

 boomgroepen kunnen alleenstaande boomen dienen, om het 

 een of ander uitzicht te verdoelen , om het uitzicht te omlijs- 

 ten; dit laatste verkrijgt men zeer fraai door op een geschikt 

 punt eenige boomen met fraaie rechte stammen en uitgebreide 

 kruinen te planten; uit de donkere schaduw onder het lover- 

 dak komen dan de lichtere partijen te fraaier uit. 



De meeste boomen ontwikkelen zich alleenstaande , door 



