269 



twee heuvels. Meer öp den voorgrond komt een kleiner heu- 

 veltje. En op den achtergrond een, dat steil en steenig moet 

 zijn en een hoogen berg in de verte moet verbeelden. 



Zulke heuvels werden vroeger bedekt met mos. En de vlak- 

 ke grond wordt sclioon gehouden en met wit zand of schelpen 

 bedekt. Eerst in de laatste jaren is men in Japan begonnen 

 ook gazon te gebruiken als bedekking. 



Waar men over water beschikken kan, maakt men daarvan 

 ijverig gebruik; want, daar een tuin vooral des zomers ge- 

 noegen geeft, is een indruk van koelte een eerste eisch, tot 

 welks vervulling men stroomen d water zeer dienstig acht. Een 

 watervalletje over de rotsen tusschen twee der heuvels maakt 

 natuurlijk een zeer gewenscht effect. 



Heeft men echter geen water, dan is dit in het geheel geen 

 reden om geen water voor te stellen. Eene opstapeling van 

 rotsen in eene kloof met boomcn er bij en er over hangende, 

 dient voor waterval. Een kronkelend IhhI van kiezelsteentjes 

 tusschen oevers verbeeldt zeer goed eene beek. Ja, eene plek 

 gladgemaakte grond of goed geharkt zand in de laagte ge- 

 legen schetst voldoende een meer in liet landschap. 



Door groepjes planten hier en daar vóór dit water, dit meer, 

 die rivier of dien waterval te plaatsen, verhoogt men het schil- 

 derachtige, en geeft tevens een indruk van meerdere grootte 

 of hoogte. De top van den waterval moet volgens de regelen 

 der kunst altijd tusschen gebladerte verborgen zijn. 



Zoo mag ook een meer in een tuin, hoe klein ook, nooit 

 van eenig punt in zijn geheel overzien kunnen worden. Tel- 

 kens krijgt men tusschen struiken en boomgebladerte ei' 

 slechts een kijkje op, even alsof het een uitgestrekt watervlak 

 ware. 



In het wezenlijk of nagebootst, het natte of droge meer 

 liggen gewoonlijk een paar eilandjes, begroeid of van een 

 pagodetje voorzien en van den oever bereikbaar over bruggen, 

 landhoofden of groote boven het water uitstekende steenen. 



Bij dit alles wordt in Japansche tuinen een ruim en zorg- 

 vuldig gebruik gemaakt van rotsblokken; en zulks niet op de 



IIL 18 



