— 506 — 



moniak tot nitriten, die der tweede categorie, de verdere oxydatie 

 der nitriten tot nitraten. Winogradsky heeft zich vooral bezig 

 gehouden met de nitrietvormende microben. Het is hem daarbij 

 gebleken, dat — in tegenstelling met hetgeen men geneigd was 

 aan te nemen — het niet éénzelfde soort van micro-organisme is, 

 dat over de geheele aarde de zoo belangrijke rol in den bodem 

 vervult; zelfs is het verschil tusschen het „ferment nitreux" van 

 Amerika en van de „oude wereld", zoo groot, dat de organismen 

 tot twee verschillende geslachten gebracht moeten worden, door 

 Winogradsky Nitrosococciis en Nitrosomonas . In Europa, ook in 

 Afrika en in Japan werd steeds, met kleine variaties, dezelfde soort 

 Nitrosomonas in den bodem aangetroffen. De „nitrobacterie" uit 

 den Buitenzorgschen grond is verschillend en wordt door Wino- 

 gradsky Nitrosomonas javanensis genoemd. 



De nitrificeerende organismen in quaestie, wier studie uiterst 

 moeielijk is, kunnen zich in twee gedaanten voordoen. Primo als 

 onbeweeglijke cellen of celgroepen, met slijmlagen bekleed; ten 

 tweede als vrije, zich bewegende cellen met een meer of minder 

 lang trilhaar. De Javaansche soort is nu onder anderen geken- 

 merkt door de bijzondere lengte der trilharen van hare zich be- 

 wegende cellen. Droogte begunstigt het optreden van het onbe- 

 wegelijke stadium bij Nitrosomonas. Het onbewegelijke stadium is 

 veel minder krachtig nitrificeerend dan het beweeglijke. Men zal 

 dit bij het beoordeelen der redenen voor de meerdere vruchtbaar- 

 heid van een vochtigen bodem in het oog moeten houden. On- 

 derzoekingen als die van Winogradsky zullen ons ten slotte het 

 noodige licht verschaffen over het groote aantal samenwerkende 

 factoren en hunne onderlinge verhouding, waardoor de meerdere of 

 mindere vruchtbaarheid van den grond wordt bepaald. *) 



[Archives de sciences hiologiques publiées par t. 

 Vlnstitut Impérial de médecine experimentale 

 a St. Pétershourg, T. I. Ns 1 & 2 1892]. 



*) Aan den heer Winogradsky werd ook een monster grond gezon- 

 den van eene plek uit den Buitenzorgschen Tuin waar, in weerwil van al- 

 lerhande pogingen, alles even slecht groeit. Terwijl in alle andere 

 gezonden monsters door den Heer W. Nitrosomonas javanensis werd aan- 

 getroffen, was dit met het monster onvruchtbaren grond niet het geval ; 

 dit bleek, hoeveel geheel gelijk behandeld, verpakt en verzonden, steriel 

 te zijn. 



