— 568 ^ 



boYenlanden zooveel gekweekt werd, dat op genoemde plaatsen 

 gedurende een groot deel van het jaar, tegen redelijke prijzen 

 versolie groenten te krijgen waren. Hoo liet te Semarang en 

 Soerabaija gesteld is, weet ik niet zoo nauwkeurig ; te Batavia 

 evenwel verkeert men nog lang niet in bovengenoemden giiri- 

 stigen toestand, en moet men nog te dikwjjls zijn toevlucht 

 tot blikjes nemen. 



Een der grootste bezwaren tegen de uitbreiding der groento- 

 cultuur is het gebrek aan geschikte tusschenpersonen, die de 

 groente geregeld aan den man brengen op eene wijze, dat er 

 voor de kweekers eene redelijke winst overschiet. 



Menig landbouw-ondernemer in de bovenlanden, die een 

 kleinen groentetuin bezat, verzekerde mij, dat hij dien tuin 

 gaarne uit wilde breiden, indien hij maar van een geregelden 

 afzet verzekerd was. Anderen, die het reeds beproefden, ziju 

 er mede moeten eindigen uit gebrek aan geregelde afnemers. 



Te Batavia zijn enkele groote families, die zich bij een 

 groenteteeler geabonneerd hebben en eens of tweemaal 's weeks 

 eene mand met verschillende groenten krijgen ; deze wijze van 

 doen komt echter de meeste verbruikers ongelegen, het debiet 

 zoude oneindig grooter zijn, indien men zich dagelijks naar 

 keus van groenten kon voorzien. Bestond daartoe te Batavia 

 gelegenheid, verbruikers en telers zouden er door gebaat zijn. 



Hoe vreemd het ook moge klinken, denzelfden toestand, hoe- 

 wel in veel mindere mate, vinden we ook in Nederland terug. 

 Groenteteelers, die zelf niet in staat zijn hun product op de 

 meest voordeelige wijze aan den man te brengen, lijden ook 

 daar dikwerf schade. 



Een leerrijk voorbeeld daarvan geeft ons het verslag van 

 de commissie voor het groente-proefveld te Wageningen. Ge- 

 noemde commissie had op haar proefveld verschillende soor- 

 ten groente gekweekt, zij was voor den verkoop van het pro- 

 duct in onderhandeling getreden met een groentehandelaar uit 

 Arnhem ; bij de eerste bezending van eenige honderden bossen 

 radijs, trok deze persoon zich terug, bewerende geen afnemers 

 te kunnen vinden. Een ander handelaar te Ede nam toen op 



