twee gevallen nemen n. 1. een kweeker, die voor een bepaalden 

 prijs (betrekkelijk laag) groenten moet leveren en een ander, 

 die, hetzij voor eigen gebruik of om tegen eene matige winst 

 te verkoopen, mooie groenten wil teelen. De eerste zal vooi- 

 een bouw grond 1 of 2 tuinlieden gebruiken; hij zal een of 

 meer blikken met geassorteerde groenten-zaden, die niet te 

 duur mogen zijn, koopen, die uitplanten op afstanden van elkaar 

 zoo dicht mogelijk, zoodat hij niet veel behoeft te wieden en 

 oogsten zoodra de groenten hem voldoende winst opleveren, 

 zooals onrijpe sla en overrijpe boonen. De andere zal, voor een stuk 

 grond van dezelfde grootte, het dubbel aantal werklieden gebrui- 

 ken; hij zal zorgen voor verschillende soorten mest, die de verschil- 

 lende groenten ieder voor zich eischen; de zaden zal hij van de 

 beste zaad-handelaars betrekken, verschillende variëteiten be- 

 proeven en alleen die aanhouden, die hem de beste resultaten 

 opleveren ; hij zal op zulke afstanden planten, dat de planten 

 ruimte hebben om zich zoo goed mogelijk te kunnen ontwik- 

 kelen en ze geregeld van onkruid zuiveren, hij zal oogsten als 

 zij daartoe volkomen geschikt zijn b. v. jonge boontjes en goed 

 gekropte sla. Het is te begrijpen, dat men op deze wijze 

 te werk gaande, niet zoo goedkoop groenten kan leveren. *) 



Wat nu de boeken aangaat moet ik tot mijn spijt zeggen, dat wij 

 ook over tuinbouw als in zoo veel andere zaken bij andere volken 

 moeten klaploopen (sit venia verbo). Dat er in het Hollandsch 

 uitstekende werken over tuinbouw bestaan zal ik — hoewel ik er 

 geen ken — niet tegenspreken, maar die werken zijn geschreven 

 voor een land, welks klimaat en toestanden zoo geheel verschillend 

 zijn van de onze, dat zij hier als weinig bruikbaar kunnen worden 

 beschouwd. Daarom zal ik behalve de algemeene werken en 

 woordenboeken slechts die werken opnoemen die gesclireven zijn 

 voor landen wier klimaat het onze eenigszins nabij komt. Yan de 

 werken die ik mag veronderstellen van algemeene bekendheid 

 te zijn zal ik slechts pro memorie titels opgeven. 



*) In Europa geeft men voor goede groente en vi-uchten ook betrek- 

 kelijk goed geld. Ik heb in London, in de maanden Mei en Juni, asperges 

 gezien van 6 S. 6 D. (+ /' 4) liet dozijn, zij waren buitengewoon mooi. 



