- 064 — 



woordig worden ze rijkelijk gevoed; vergenoegde men zich 

 vroeger met zelfs op goede gronden schrale oogsten te telen, thans 

 oogst men het dubbele en soms nog meer ; moesten vroeger de 

 velden om de drie of zes jaren, één jaar braak liggen, tegenwoordig 

 behoort zulks tot de groote uitzonderingen. Het mos uit de weiden 

 is verdwenen, het harde heidekruid moet plaats maken voor 

 bloeiende klavervelden en voedzame grassen. Ook de groote 

 verwoestingen, door insekten, door schimmels, door droogte, door 

 overmaat van vocht of andere ongunstige weersinvloeden 

 veroorzaakt, zijn, zoo al niet geheel verdwenen, toch veel gerin- 

 ger geworden. De gezonde, krachtig gevoede plant is beter 

 tegen al die nadeelige invloeden bestand. Beschadigingen door 

 insekten veroorzaakt, herstelt zij door krachtigen groei ; tegen 

 de ontwikkeling van schimmels verzetten zich hare krachtige 

 sappen en sterke levenskracht, het overtollige water wordt 

 door het groote aantal goed ontwikkelde bladeren sneller 

 verdampt. 



Er is bij den landbouw zeer veel ten gunste veranderd. Door 

 het wetenschappelijk onderzoek der plantenvoeding en door de 

 rusteloos voortgaande ontwikkeling der kunstmest-industrie, zijn 

 de landbouwers onafhankelijker geworden van den toestand van 

 den bodem. Een schralen grond kan hij vruchtbaar en uitge- 

 teelde gronden weer productief maken. Hij is in staat de planten 

 tot beter ontwikkeling te brengen, waardoor zij grootere oogsten 

 van superieure kwaliteit geven. 



Verkeert de tuinbouw in dezelfde voordeelige conditiën ? De 

 vraag kan slechts gedeeltelijk toestemmend beantwoord worden ; 

 er is zeker wat betreft het aantal nieuwe en betere variëteiten, 

 die in de laatste jaren gewonnen zijn, geen minderen vooruitgang 

 dan bij den landbouw te constateeren. Deze ontwikkeling is 

 echter eenzijdig. 



Ook bij den landbouw zijn meer produceerende variëteiten 

 gewonnen van aardappels, granen, suikerbieten enz. ; deze nieuwe 

 variëteiten zijn echter eerst werkelijk nuttig geworden sinds 

 men geleerd heeft in de grootere behoefte aan voedsel dier plan- 

 ten te voorzien. 



