— t27 — 



O. a. ketapangs, sirikaija's, djamboe's, nangka's, lage bamboe's, 

 maar vooral mangga's en palmen. Behalve de hier voor- 

 komende klappers en siwallans of lontars (daar palmyra 

 genoemd) vindt men nog en wel verreweg het meest algemeen 

 de Phoenix silvestris^ die na aan den dadelpalm verwant 

 is en gekweekt wordt om de suiker, die men bereidt uit 

 het sap, dat uit de afgesneden stelen der bloeiwijzen wordt 

 opgevangen. 



Hoewel de cultuur van dezen palm vermindert, zijn er volgens 

 de jongste opgaven toch nog 60.000 bouws mee beplant, die 

 voor een groot deel in Oost-Bengalen gevonden worden. In 

 het Westen daarentegen zag ik herhaaldelijk dorpen, waar 

 alleen mangga's de boomflora uitmaakten. 



Denkt men zich dan ter stoffeering van het landschap nog 

 het kreng van eene koe omringd door een aantal gieren, 

 die tegen den avond vervangen worden door jakhalzen, wier 

 jammerlijk gehuil men bijna overal 's nachts verneemt, dan zal 

 men het met mij eens zijn, dat een Javaansche dessa met 

 zijne talrijke vruchtboomen en zijn rand van sierlijk overhan- 

 gende bamboe, oprijzende uit eene groene sawah, vrij wat 

 liefelijker indruk maakt en tevens geriefelijker woonplaats aan- 

 biedt dan de klei woningen in Engelsch-Indië, nog daargelaten, 

 dat men hier niet te doen heeft met temperaturen van 120° 

 F. en daarboven. 



Ook wat aangaat de irrigatie zijn de bewoners van Java 

 bijna overal onder gunstiger conditiën dan in Bengalen. Om 

 in liet gebrek aan water te voorzien zijn vroeger op vele 

 plaatsen grootere en kleinere reservoirs (tanks) aangelegd, die 

 in den regentijd gevuld werden en later water moesten 

 leveren voor de bevloeiing; somtijds waren lange en vrij 

 kostbare leidingen aanwezig, zoowel voor de vulling, als 

 voor de aftapping. Sedert lang reeds is evenwel hierin eene 

 zeer ongunstige verandering gekomen; door allerlei maat- 

 regelen van het Engelsch bestuur, die mij te ver zouden 

 voeren hier te bespreken, maar waarvan talrijke verplaat- 

 singen van grondbezit en vooral eene verdeeling in talrijke 



