— 728 — 



kleine stukjes het gevolg waren, werden de oude toestanden 

 geheel veranderd en o. a. ook de zorg, die vroeger door de 

 rijke zemindars besteed werd aan de waterleidingen en reser- 

 voirs, die liet land moesten besproeien, waarvan zij hunne 

 inkomsten trokken, vervangen door eene verregaande nalatig- 

 heid op dit gebied. Hierbij komt nog eene calamiteit, name- 

 lijk eene verandering van het rivierbed, dat in Bengalen nog 

 al eens schijnt voor te komen, tengevolge van het geringe 

 verval der rivieren, de vele vertakkingen en de hooge water- 

 vloeden. Daardoor zal het herhaaldelijk gebeuren, dat vroeger 

 aangelegde leidingen om de tanks te vullen onbruikbaar wor- 

 den. Dat werkelijk de toestanden veel te wenschen overlaten 

 in deze richting, blijkt uit een paar rapporten van ambtenaren 

 van het Agricultural Departement; men leest hier: „There 

 are about thirty tanks for irrigation-purposes in the village; 

 these have all been fiUed up with silt and overgrown with 

 weeds. The oldest men in the village cannot say when these 

 tanks were dug and whether they were ever repaired". Yan 

 eene afdeeling bijna zoo groot als N'ederland en dubbel 

 zoo sterk bevolkt schrijft de verslaggever: „In no other part 



of Bengal are so many tanks to be found ; without 



perhaps a single exception all these tanks have been long 

 neglected". Zelve zag ik zulk een waterreservoir, waarin eene 

 waterplant {Trapa hisplnosa) gekweekt werd, wier melige 

 vruchten, die rauw of gekookt gegeten worden, een zeer 

 goedkoop volksvoedsel opleveren; ik zag ze verkoopen tegen 

 45 cent de pikol. 



Op vele plaatsen wordt in het gebrek aan water voorzien 

 door putten, en men vindt allerlei meer of minder ingenieuse 

 inrichtingen om het water hieruit over de velden te brengen ; 

 om te zorgen, dat vooral niets verloren gaat en door ongelijk- 

 heid van terrein een gedeelte van het veld te weinig krijgt, 

 is dit soms door een onnoemelijk aantal kleine dammetjes in 

 vakken verdeeld, die dikwijls maar een paar vierkante Meter 

 groot zijn. Somtijds ziet men dergelijke putten in groote hoe- 

 veelheden dicht bij elkaar. In den laatsten tijd laat het gou- 



