— 795 — 



hun dienende om droefheid te verdrijven en vrolijkheid aan te 

 brengen, want de menschen dezer Landen met de natuurlijke 

 krachten des wijns, den welken zij dog weinig hebben, of andere 

 zoorten van hare boom-wijnen en gebrande waters niet te vreede 

 zijnde, omdatze de menschen na haar zeggen voor een korte 

 tijd maar vrolijk maken, hebben zodanige dingen uijtgezogt^ 

 die eenige zwaare angsten van 't hert, vreeze voor pijnen en 

 perikulen op staande voet weeten weg te nemen, 't welk niet kan 

 geschieden dan door een kragtige beroeringe der zinnen en 

 bedwelminge des verstants, 't welk bij hunluijden dronkenschap, 

 bij ons gekheid genaamt werd, daarop gemeenlijk razernij 

 volgt, of een gekkelijke houding : Dit brengen ze te wegen door 

 een zeker kruijd, en deszelfs zaad, 't welk niet anders is dan 

 de Indiaansche ïïennip, die wij hier beschrijven zullen, verdeeld 

 in manneken en wijf ken " 



„Bij de Mooren door gantsch Indien, zijn deze bladeren en 

 het zaad in groot gebruijk, om zoo ze zeggen, het gemoed van 

 zwaare anxten, vreeze en bekommernissen te ontlasten, vrolijk- 

 heid te verwekken en vermakelijke droomen te maken, gelijk 

 men leest de oude met haar JS'epentes gedaan te hebben: In 

 der daat bestaat deze vrolijkheid in • een stuurs lachen en 

 gekagtige grimmassies, die dikwils in dolligheid uijtslaan. . . " 



Volgens RuMPHius wordt het sap van de bladen en de 

 zaden, met pinang gemengd, genuttigd, of de droge bladen 

 worden met tabak gerookt ; veelal mengt men er dan verschil- 

 lende specerijen onder: notemuskaat, foelie, nagelen ook kamfer 

 en zelfs opium ; zaden worden voor hetzelfde doel gemengd met 

 muskus, amber en suiker. 



In het Maleiscli heet de hennep ginjl^ zegt Eumphiüs, 

 omtrent de werking verhaalt hij verder als volgt : 



„Ik heb er zodanige werkingen van gezien bij die geene, 

 die het in Tabak rookten, dat ze gantsch razende wierden, 

 en niet dan vegten en smijten wilden. Andere, die wat vochtiger 

 en melankolijker vau humeuren waren, begonden te huijlen, 

 grimlaggen, en evenwel daarbij te dreijgen. Ook heb ik 

 bemerkt, dat de meeste dolmakende kragt in de bladeren zit, en 



