— 819 — 



hoogere stengeldeelen en de bladeren te bereiken, want ten 

 allen tijde moeten de aaltjes tocli op eenige plaats van het 

 wortelstelsel de plant binnendringen. Daar de aaltjes na het 

 afsterven der koffieplantjes weer in den bodem terugkeeren, is 

 deze dus voortdurend geïnfecteerd en zullen niet verspeendc 

 plantjes ook dadelijk weer door de ziekte aangestast worden. 



In enkele gevallen vond ik groote verzamelingen van aaltjes 

 in den hoofdwortel, naast de plaats waar een zijwortel naar 

 buiten gekomen was. Daar is een scheur in de kurklaag of 

 opperhuid van den wortel ontstaan, waardoor de aaltjes kunnen 

 binnendringen, zoodat het mij waarschijnlijk voorkomt, dat in 

 vele gevallen daar de infectie plaats heeft. Somtijds zag ik 

 ook een enkel aaltje in een zij wortel. 



In afwijking van hetgeen bij de meeste andere planten door 

 infectie met Tylenchus wordt waargenomen, vindt men bij de 

 koffie geen hypertrophiën, geen aanzwellingen van de aange- 

 taste deelen. De reden daarvan ligt waarschijnlijk eveneens in 

 de omstandigheid, dat de aaltjes het weefsel zóó spoedig tot 

 afsterven brengen, en dat de infectie een zóó krachtigen prikkel 

 uitoefent op de cellen, dat deze tengevolge daarvan sterven, in 

 plaats van tot een krachtiger leven en tot celdeeling opgewekt 

 te worden, zooals mogelijk onder geheel dezelfde omstandig- 

 heden bij een minder hevigen prikkel zou plaats liebben. 



Uit het boven vermelde feit, dat de ziekte in de pepinières 

 eerst intrad na de eerste regens van den West-mousson, blijkt 

 dat de aaltjes tot dien tijd in rusttoestand in den bodem 

 (en waarschijnlijk uitsluitend in de bovenste lagen) vertoefden 

 en eerst door de vochtigheid tot nieuw leven opgewekt 

 werden. 



Dat dit het geval is blijkt ook daaruit, dat, toen er in dit jaar 

 op de plaats van de vroegere pepinières, jonge plantjes overge- 

 bracht waren, die voor onderzoek moesten dienen, en deze 

 geregeld begoten werden, de ziekte reeds dadelijk uitbrak' een 

 drietal maanden voordat de West-mousson intrad. 



Oudere koffieboomen schijnen door de ziekte niet aangetast 

 te worden, ten minste mij is daarvan geen geval bekend. 



