— 55 — 



met een fijn kanaaltje in den stengel en waarschijnlijk te wijten 

 was aan de larve van een of ander insect, dat aldaar een boor- 

 gang had gemaakt. 



Bijna zonder uitzondering werd verder in de nagenoeg oogstrijpe 

 aanplantingen het optreden van Septochlaea Arachidis geconstateerd, 

 welke schimmel het eerst door Raciborsky werd beschreven. Som- 

 tijds kan deze schimmel, welke op de oudere bladen, ronde 

 intensief zwart gekleurde vlekjes van 1 a 2 mM. te voorschijn 

 roept, bepaald schadelijk zijn. De vlekken beperken zich niet tot 

 de bladoppervlakten, maar verspreiden zich dan verder over de 

 bladstelen en de stengels, welke ten gevolge hiervan afsterven. 



Bij de planten welke in ernstige mate door deze ziekte zijn 

 aangetast, vallen in de eerste plaats, de zwarte bladvlekken op. 

 Verder ziet men, dat meestal niet het geheele loof van eenzelfde 

 plant wordt aangetast, wanneer zich de ziekte verder verspreid, maar 

 slechts hier en daar een zijstengel verdort, terwijl het opdrogen- 

 de blad zich donker zwart kleurt. Elders werd deze ziekte in zulk 

 een sterke mate geconstateerd, dat hieraan het ontijdig afsterven 

 van den aanplant, met zekerheid moest worden toegeschreven. 



Bij de bezochte aanplantingen kon echter nimmer een optreden 

 der Septochlaea Arachidis in zulk een hevige mate geconstateerd 

 worden en bepaalde zich de schade tot hoogstens enkele bladvlekken. 

 Dat verder dit ziekte -verschijnsel niets gemeen had met de hier 

 onder te beschrijven ziekte, blijkt ook nog wel hieruit, dat o.a. 

 in de afdeeling Koeningan, de Septochlaea slechts betrekkelijk zelden 

 voorkomt, en zelfs op sommige aanplantingen geheel ontbreekt, 

 welke wel de andere ziekte vertoonen. 



Nog moge er hier op gewezen worden, dat over het algemeen 

 de gendjah-variëteiten van katjang soeoek minder van de gevolgen 

 der even beschreven ziekte te lijden hebben, dan die variëteiten 

 welke een langer rijpingstijd behoeven. 



De bladvlekken toch beginnen eerst bij de planten, wanneer zij 

 2 k 3 maanden oud zijn, zich te vertoonen. Yoordat zij dan scha- 

 delijk worden, is de gendjah-variëteit reeds geoogst, terwijl de 

 levensduur van het loof der dalem-variëteit nog voldoende lang is, 

 om aan den parasiet de gelegenheid te geven, zich verder op blad- 

 steel en stengel te verspreiden. 



De ziekte welke thans beschreven zal worden is in het Cheri- 

 bonsche bekend onder den naam van hama ivedang. Dezelfde 



