— 57 — 



Een bepaalde verspreiding der ziekte in zekere richting, of wel 

 een centraal punt op een dergelijke bedding, van waaruit zich de 

 ziekte verder verspreid had, kon nergens worden waargenomen. 



Nu eens vond men zieke planten aan de randen der beddingen, 

 dan weder waren deze gespaard en waren planten welke verspreid 

 stonden midden op het bed aangetast. 



Somtijds bleef de ziekte beperkt tot eenige verspreid staande 

 planten en was overigens bij de omgevende planten niets bizonders 

 op te merken. 



Over het algemeen was dus van eenige regelmaat in het optreden 

 der ziekte niets te bespeuren en slechts bij een langdurig voort- 

 woekeren der ziekte, scheen het alsof de planten welke zich in de 

 onmiddellijke nabijheid bevonden van de eerst aangetaste ook ziek 

 waren geworden en zich dus de ziekte in concentrische kringen 

 had uitgebreid. 



Gewoonlijk wordt de katjang Holle meerdere malen gewied, het 

 eerst wanneer de aanplant ongeveer één maand oud is. Voor 

 dien tijd is er van de ziekte niets te bespeuren en beginnen de eerste 

 verschijnselen zich pas voor te doen, wanneer deze 2 k 2\ maand 

 oud is. Dat de ziekte zelve, noch de verspreiding aan het wieden 

 te wijten is, bleek wel uit enkele velden, waar men met opzet het 

 wieden had achterwege gelaten en toch de ziekte in onverminderde 

 mate was opgetreden. 



Een bepaalde bodem-infectie meende men ook niet te kunnen 

 constateeren, zoo mogelijk worden in den drogen tijd alle beschikbare 

 velden met katjang beplant en zijn er dus verscheidene daar onder, 

 welke reeds in een voorafgaanden Oost-moesson met hetzelfde gewas 

 beplant geweest zijn. Volgens mededeeling, zou zulks in de mate 

 van optreden der ziekte geen verschil opleveren. In het district 

 Ploembon werd mij o. a. een veld gewezen, waar reeds eenmaal 

 katjang Holle was geplant en toen ook ziekte in dien aanplant 

 zich had voorgedaan, nu was hetzelfde veld onmiddellijk na de 

 oogst ten tweede male met hetzelfde gewas beplant en toen de 

 planten 2a2* maand oud waren, deden zich thans wederom dezelfde 

 ziekteverschijnselen voor, echter volstrekt niet in heviger mate dan 

 op velden, welke slecht? eenmaal beplant waren. 



De uitwendige ziekteverschijnselen bij de hama wedang deden 

 denken aan een wortelziekte, bij onderzoek van zieke planten bleek 

 deze meening juist te zijn. 



